Sedanter Yaşam Tarzı ve Obezite

Yazarlar

Özkan Sir
Ebubekir Kaplan

Özet

Obezite ile sedanter yaşam tarzı arasında yakın bir ilişki bulunmaktadır. Sedanter yaşam tarzı, düşük fiziksel aktivite seviyeleriyle karakterizedir ve bireylerin hareketsiz kalmalarına neden olabilir. Bu durum, enerji harcamasının azalmasına ve vücut ağırlığının artmasına yol açabilir. Yetersiz fiziksel aktivite, metabolizma hızını düşürebilir, insülin duyarlılığını azaltabilir ve yağ depolanmasını teşvik edebilir. Bu faktörler obezite riskini artırabilir. Obezite ise vücutta aşırı yağ birikmesi durumudur ve birçok sağlık sorununa neden olabilir. Bu nedenle, düzenli fiziksel aktivite ve aktif bir yaşam tarzı benimsemek obezitenin önlenmesi veya yönetilmesi için önemlidir.

Referanslar

Caspersen CJ, Powell KE, Christenson GM. Physical activity, exercise, and physical fitness: definitions and distinctions for health-related research. Public Health Rep [In- ternet]. 1985;100(2):126–31. PMID: 3920711
Tremblay MS, Aubert S, Barnes JD, Saunders TJ, Carson V, Latimer-Cheung AE, et al. Sedentary Behavior Research Network (SBRN) - Terminology Consensus Proje- ct process and outcome. Int J Behav Nutr Phys Act. 2017;14(1):1–17: doı 10.1186/ s12966-017-0525-8
World Health Organisation. Global health observatory (GHO) data(2014). http:// www.who.int/gho/ncd/risk_factors/overweight_text/en/.
Tremblay MS, Colley RC, Saunders TJ, Healy GN, Owen N. Physiological and he- alth implications of a sedentary lifestyle. Appl Physiol Nutr Metab [Internet]. 2010 Dec;35(6):725–40. doi/10.1139/H10-079
Kurdaningsih S, Sudargo T, Lusmilasari L. Physical activity and sedentary lifesty- le towards teenagers’ overweight/obesity status. Int J Community Med Public Heal. 2016;(March):630–5. doı:/10.18203/2394-6040.
Aınsworth Be, Haskell Wl, Herrmann Sd, Meckes N, Bassett Dr, Tudor-Locke C, et al. 2011 Compendium of Physical Activities. Med Sci Sport Exerc [Internet]. 2011 Aug;43(8):1575–81. doı: 10.1249/MSS.0b013e31821ece12
Owen N, Healy GN, Matthews CE, Dunstan DW. Too Much Sitting. Exerc Sport Sci Rev [Internet]. 2010 Jul;38(3):105–13. Available from: https://journals.lww. com/00003677-201007000-00003
Mitchell JA, Mattocks C, Ness AR, Leary SD, Pate RR, Dowda M, et al. Seden- tary Behavior and Obesity in a Large Cohort of Children. Obesity [Internet]. 2009 Aug;17(8):1596–602. doi.wiley.com/10.1038/oby.2009.42
Barnes J, Behrens TK, Benden ME, et al. Sedentary Behaviour Research Network: Letter to the Editor: standardized use of the terms” sedentary” and” sedentary behavi- ours. Appl Physiol Nutr Me 2012; 37(3): 540-542
World Health Organisation. Fiziksel aktivite temel bilgiler. http://fizikselaktivite.gov. tr/tr/fiziksel-aktivite-dunya-saglik-orgutu-2015/. Erişim tarihi:13.06.2023.
Shuval K, Nguyen BT, Yaroch AL, Drope J, Gabriel KP. Accelerometer determined sedentary behavior and dietary quality among US adults. Prev Med (Baltim) [Inter- net]. 2015 Sep;78:38–43. doi.org/10.1016/j.ypmed.2015.06.010
Marques A, Calmeiro L, Loureiro N, Frasquilho D, de Matos MG. Health complaints among adolescents: Associations with more screen‐based behaviours and less physi- cal activity. J Adolesc [Internet]. 2015 Oct 11;44(1):150–7. doi/10.1016/j.adolescen- ce.2015.07.018
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Fiziksel aktivite çalıştayı (2015). http://fizikselaktivi- te.gov.tr/tr/fiziksel-aktivite-calistayi/. Erişim tarihi:17.06.2023.
Avşar, P., Kazan, E. E., & Pınar, G.. Üniversite öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları ile obezite ve kronik hastalıklara ilişkin risk faktörlerinin incelenmesi. Yildirim Beya- zit Üniversitesi Hemşirelik E-Dergisi. (2013); 1(1).
Arslan C, Yücel A, Güllü M. İlköğretim ve ortaöğretimde öğrenim gören öğrencilerin spor ve oyun alışkanlıklarının incelenmesi. Journal of New World Sciences Academy. 2010; 5(1): 29-46
Erginöz E, Alikaşifoğlu M, Ercan O, Uysal Ö, Ekici B, Kaymak Albayrak D, et al. Türkiye’deki 11, 13, 15 yaşındaki okul çocuklarının fiziksel etkinlik düzeylerinin de- mografik özellikler, beslenme alışkanlıkları ve hareketsiz yaşam davranışlarıyla iliş- kisi. Türk Pediatr Arşivi [Internet]. 2011 Mar 15;46(1):12–9.
Çelik A, Şahin M. Spor ve çocuk gelişimi. International Journal of Social Science. 2013; 6(1): 467-478.
Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı (2010-2014) T.C. Sağlık Ba- kanlığı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Yayın No:773, Ankara, 2011.
Dutra GF, Kaufmann CC, Pretto ADB, Albernaz EP. Television viewing habits and their influence on physical activity and childhood overweight. J Pediatr (Rio J) [Inter- net]. 2015 Jul;91(4):346–51. doi.org/10.1016/j.jped.2014.11.002
Loprinzi PD. Sedentary behavior and medical multimorbidity. Physiol Behav [Inter- net]. 2015 Nov;151:395–7. doi.org/10.1016/j.physbeh.2015.08.016
Glenn KR, Slaughter JC, Fowke JH, Buchowski MS, Matthews CE, Signorello LB, et al. Physical activity, sedentary behavior and all-cause mortality among blacks and whites with diabetes. Ann Epidemiol [Internet]. 2015 Sep;25(9):649–55. doi.or- g/10.1016/j.annepidem.2015.04.006
Açıkgöz A, Açıkgöz O. Fiziksel aktivite ve kanser. Turkiye Klinikleri Journal of Sports Medicine-Special Topics. 2015; 1(2):38-42
Berber M, Karadibak D, Uçurum S. Adolesan dönemde ekrana bağlı aktivitelerin hamstring, kas uzunluğu, reaksiyon zamanı ve vücut kitle indeksi üzerine etkisi. DEÜ Tıp Fakültesi Dergisi.2014; 28(1): 1 – 6.
Lakka TA, Laaksonen DE, Lakka H-M, Männikkö N, Niskanen LK, Rauramaa R, et al. Sedentary lifestyle, poor cardiorespiratory fitness, and the metabolic syndro- me. Med Sci Sports Exerc [Internet]. 2003 Aug;35(8):1279–86.doi: 10.1249/01. mss.0000079076.74931.9a
World Health Organization. http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs311/en/. Accessed 28 May 2023
Forse RA, Krishnamurty DM. Epidemiology and Discrimination in Obesity. In: The ASMBS Textbook of Bariatric Surgery [Internet]. New York, NY: Springer New York; 2015. p. 3–12. Available from: http://link.springer.com/10.1007/978-1-4939- 1206-3_1
Saglam F, Guven H. Surgical Treatment of Obesity. Med J Okmeydani Train Res Hosp [Internet]. 2014 Aug 25;30(Supplement 1):60–5. Available from: http://www.okmey- danitipdergisi.org/jvi.asp?pdir=okmeydanitip&plng=tur&volume=30&supp=1
Saka, M. ve Bektaş, A. Bariatrik cerrahi ve beslenme. Güncel Gastroentroloji; 2019, 23(1), 52-55.
GÜNGÖR Ş. Obezitenin Tedavisinde Geçmiş ve Güncel Bariatrik Cerrahi Uygula- maları. Muş Alparslan Üniversitesi Fen Bilim Derg [Internet]. 2019 Dec 26;7(2):697– 705. doi/10.18586/msufbd.604568
Tanı, Obezite ve Tedavi Kılavuzu. “Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derne- ği.” Miki Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. Ankara (2018).
Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. (TEMD), Bariyatrik Cerrahi Klavu- zu 2019, 16.07.2023tarihinde https://file.temd.org.tr/Uploads/publications/guides/do- cuments/20190527160325-2019tbl_kilavuza1dab037d3.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). Türkiye Sağlık araştırması 2019.https://data. tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Turkiye-Saglik-Arastirmasi-2019-33661, (Ziyaret Tari- hi:10.16.2023).
Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. (TEMD). Obezite tanı ve te- davi kılavuzu 2019, https://file.temd.org.tr/Uploads/publications/guides/docu- ments/20190506163904- 2019tbl_kilavuz5ccdcb9e5d.pdf?a=1 ,(Ziyaret tarihi: 10.17.2023).
World Health Organization (WHO). Obesity & Overweight 2021. https://www. who.ınt/en/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight , (Ziyaret Tarihi: 10.12.2022).
Kayar H, Utku S. Çağımızın Hastalığı Obezite ve Tedavisi [Internet]. Vol. 6, Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2013. p. 1–8.
Aygun N. Obesity: Definition, Complications, Endocrine Control and Nutrition The- rapy. Med J Okmeydani Train Res Hosp [Internet]. 2014 Aug 25;30(Supplement 1):45–9. doı: 10.5222/otd.supp1.2014.045
Church TS, Thomas DM, Tudor-Locke C, Katzmarzyk PT, Earnest CP, Rodarte RQ, et al. Trends over 5 Decades in U.S. Occupation-Related Physical Activity and Their Associations with Obesity. Lucia A, editor. PLoS One [Internet]. 2011 May 25;6(5):e19657.doi:10.1371/journal.pone.0019657
Archer E, Shook RP, Thomas DM, Church TS, Katzmarzyk PT, Hébert JR, et al. 45- Year Trends in Women’s Use of Time and Household Management Energy Expendi- ture. Votruba SB, editor. PLoS One [Internet]. 2013 Feb 20;8(2):e56620. doi:10.1371/ journal.pone.0056620
Garaulet M, Pérez De Heredia F. Behavioural therapy in the treatment of obesity (II): Role of the Mediterranean diet. Nutr Hosp. 2010;25(1):9–17. doı:10.3305/ nh.2010.25.1.4265
Aygün, N. Obezite tanımı, komplikasyonları, endokrin kontrolü ve beslenme tedavisi, Okmeydanı Tıp Dergisi, 2014,30(1), 45-49.
Oğuz G, Karabekiroğlu A, Kocamanoğlu B, Sungur MZ., Obezite ve bilişsel davra- nışçı terapi, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 2016, 8(2): 133-144
Apovian CM, Aronne LJ, Bessesen DH, McDonnell ME, Murad MH, Pagotto U, et al. Pharmacological Management of Obesity: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab [Internet]. 2015 Feb;100(2):342–62. doi/10.1210/ jc.2014-3415
Jensen, M. D., Ryan, D. H., & Apovian, C. M. Obesity in Adults: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines and The Obesity Society. J Am Coll Cardiol 2013 Nov 12 [E-pub ahead of print]; 63(25). doi: 10.1016/j. jacc. 2013.11. 004
Hill JO, Wyatt HR, Reed GW, Peters JC. Obesity and the Environment: Where Do We Go from Here? Science (80- ) [Internet]. 2003 Feb 7;299(5608):853–5. doi/10.1126/ science.1079857
Pratt M, Sarmiento OL, Montes F, Ogilvie D, Marcus BH, Perez LG, et al. The impli- cations of megatrends in information and communication technology and transportati- on for changes in global physical activity. Lancet [Internet]. 2012 Jul;380(9838):282– 93. doi: 10.1016/S0140-6736(12)60736-3
Matthews CE, George SM, Moore SC, Bowles HR, Blair A, Park Y, et al. Amount of time spent in sedentary behaviors and cause-specific mortality in US adults. Am J Clin Nutr [Internet]. 2012 Feb;95(2):437–45. doi.org/10.3945/ajcn.111.019620
Tudor-Locke C, Brashear MM, Johnson WD, Katzmarzyk PT. Accelerometer profiles of physical activity and inactivity in normal weight, overweight, and obese U.S. men and women. Int J Behav Nutr Phys Act. 2010;7:60.
Meyer AM, Evenson KR, Couper DJ, Stevens J, Pereria MA, Heiss G. Television, physical activity, diet, and body weight status: The ARIC cohort. Int J Behav Nutr Phys Act. 2008;5:1–14. doi:10.1186/1479-5868-5-68
McDowell MA, Hughes JP, Borrud LG. Health Characteristics of U.S. Adults by Body Mass Index Category: Results from NHANES 1999–2002. Public Health Rep [Internet]. 2006 Jan 2;121(1):67–73. doi/10.1177/003335490612100113
De Cocker KA, van Uffelen JGZ, Brown WJ. Associations between sitting time and weight in young adult Australian women. Prev Med (Baltim) [Internet]. 2010 Nov;51(5):361–7. doi.org/10.1016/j.ypmed.2010.07.009

Sayfalar

23-34

Gelecek

29 Eylül 2023

Lisans

Lisans

Nasıl Atıf Yapılır

1.
Sir Ö, Kaplan E. Sedanter Yaşam Tarzı ve Obezite. Içinde: Dege G, Yıldırım MS, editörler. Beslenme ve Hemşirelik [Internet]. Türkiye: Akademisyen Yayınevi Kitap DOI Portalı; 2023 [a.yer 15 Temmuz 2026]. ss. 23-34. Erişim adresi: https://omp35.books.akademisyen.net/index.php/akya/catalog/book/2738/chapter/13011