Sağlık Çalışanlarının Ruh Sağlığı
Özet
Sağlık sektörü, uzun, yoğun ve değişken mesaileri, yetersiz çalışan sayısı, hastalıklara bulaşma riski ile dolu bir karmaşık yapılı bir sektördür. Ana temanın insan olmasından dolayı sistemin her bir aşamasında yapılan işin kalitesi hayati bir öneme sahiptir. Sağlık çalışanlarının, çalışma alanlarının doğrudan sağlığı tehdit eder nitelikte olması, sağlık hizmeti alan hasta ve yakınlarının farklı sebeplerden dolayı güç durumda ve iletişim güçlüğü yaşayan kişiler olabilmeleri sağlık çalışanlarını psikolojik olarak zorlu bir çalışma yaşamına mecbur kılmaktadır. Böyle bir çalışma ortamı ruh sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Sağlık çalışanlarından mesleki bilgi ile sürekli dikkat ve duyarlılık istenmektedir, bu nedenle sağlık çalışanı herhangi bir ruh sağlığı sorunu yaşadığında kendisi ve hastaları için büyük bir risk taşımaktadır. Bu risk faktörlerinin yönetilmesi için sağlık çalışanlarının korunması, desteklenmesi, gerekli araçların, güvenliğinin sağlanması, ruhsal olarak destekleyecek mekanizmaların oluşturulması önemlidir.
Referanslar
Başol E. Hasta ile sağlık çalışanları arasındaki iletişim sorunları ve çözüm önerileri. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal; 2018;4(1): 76-93.
Can A. İşkur iş ve meslek danışmanlarının mesleki yeterlik algılarına ilişkin bir değerlendirme. Yüksek Lisans Tezi. 2020. Ankara Üniversitesi. Ankara. Mental Health Policies and Programmes in Workplace 2005.
WHO (Erişim tarihi: 10.11.2021 https://apps.who. int/iris/bitstream/handle/10665/43337/9241546794_eng.pdf)
Kuzgun Y. Meslek Gelişimi ve Danışmanlığı, Geliştirilmiş 4. Baskı, Ankara: Nobel Yayınları. 2014
Lundberg U, Cooper CL. The Science of Occupational Health. Oxford: Wiley- Blackwell. 2011.
WHO. Mental health in the workplace. (Erişim tarihi 10.11.2021 https://www.who.int/teams/mental-health-and-substance-use/promotion-prevention/mental-health-in-the-workplace)
Michie S, Williams S. Reducing work related psychological ill health and sickness absence: A systematic literature review. Occupational And Environmental Medicine, 2003; 60(1): 3-9.
Maassen SM, Van Oostveen C, Vermeulen H, et al. Defining a positive work environment for hospital healthcare professionals: A delphi study. Plos ONE. 2021;16(2): E0247530.
National Institute For Occupational Safety And Health (NIOSH). Healthcare Workers (Erişim tarihi: 01.09.2021 Https://www.Cdc.Gov/Niosh/Topics/Healthcare/)
Cox T, Griffiths A. The Nature And Measurement Of Work-Related Stress: Theory And Practice, Evaluation Of Human Work (3rd Ed.) (J.R. Wilson and N. Corlett, Eds.), CRS Press, London, 2005, pp. 553–571
Kocabaş F, Aydın U, Canbey Özgüler V. Çalışma ortamında psikososyal risk etmenlerinin iş kazası, meslek hastalıkları ve işle ilgili hastalıklarla ilişkisi. Sosyal Güvence. 2018;(14): 28-62.
Oğan H. Çok Çalışmak Sağlığa Çok Zararlıdır. İstanbul Tabip Odası. 2020. İstanbul.
Søvold LE, Naslund JA, Kousoulis AA. et al. Prioritizing the mental health and well-being of healthcare workers: an urgent global public health priority. Frontiers in Public Health, 2021, 9: 679397.
Tajvar A, Saraji GN, Ghanbarnejad A, et al. Occupational stress and mental health among nurses in a medical intensive care unit of a general hospital in Bandar Abbas in 2013. Electronic Physician 2015;7(3): 1108.
Lu Y, Hu XM, Huang X. et al. The relationship between job satisfaction, work stress, work–family conflict, and turnover intention among physicians in Guangdong, China: A cross-sectional study. BMJ Open, 2017;7(5): e014894.
Mark G, Smith AP. Occupational stress, job characteristics, coping, and the mental health of nurses. British Journal of Health Psychology. 2021;17(3): 505-521.
Kırılmaz H, Yorgun S, Atasoy A. Sağlık çalışanlarında psikososyal risk faktörlerini belirlemeye yönelik bir araştırma. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 2016;2(Special Issue 1): 66-82.
Ulutaş M. Karasek'in iş talep-kontrol-destek modelinin işgörenlerin iş stresi üzerindeki etkileri: Bişkek manas uluslararası havalimanı çalışanları üzerine bir alan araştırması. Turkish Studies- Economics, Finance, Politics. 2019;14(2): doi:10.29228/Turkishstudies.22930
Freudenberger Herbert J. Staff burn‐out. Journal of Social Issues, 1974;30(1): 159-165.
Maslach C, Schaufeli WB, Leiter MP. Job burnout. Annu Rev Psychol. 2001;52: 397–422.
WHO. Burn-out an "occupational phenomenon" 2019 International Classification of Diseases. https://www.who.int/news/item/28-05-2019-burn-out-an-occupational-phenomenon-international-classification-of-diseases
Karakuş S. Sağlık Kurumlarında Tükenmişlik, Yetenek Yönetimi ve Çalışan Performansı. Hiperlink Eğit. İlet. Yay. San. Tic. ve Ltd. Sti., 2020.
Houchens N, et al. Fueling leadership in yourself: a leadership development program for all types of health-care workers. Leadership in Health Services, 2021;34(2): 98-111.
Kaçan CY, Örsal Ö, Köşgeroğlu N. Hemşirelerde tükenmişlik düzeyinin incelenmesi. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi. 2016; 5(2): 65-74.
Vimantaite R, Arvydas S. The burnout syndrome among nurses working in Lithuanian cardiac surgery centers. Medicina, 2006;42(7): 600-605.
Serole C, Auclair C, Prunet, D, et al. The forgotten health-care occupations at risk of burnout—a burnout, job demand-control-support, and effort-reward imbalance survey. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 2021;63(7): e416-e425.
Bitek DE. Akyol AD. Yoğun bakım hemşirelerinin çalışma ortamına ilişkin algıları ile iş doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2017;21(1).
Kebapçı A. Akyolcu N. Acil birimlerde çalışan hemşirelerde çalışma ortamının tükenmişlik düzeylerine etkisi. Türkiye Acil Tıp Dergisi, 2011;11(2): 59-67
Altınöz Ü, Demir S. Yoğun bakımda çalışan hemşirelerde çalışma ortamı algısı, psikolojik distres ve etkileyen faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2017; 8(2): 95-101.
Aslan M, Gökdemir S. Hastanede çalışan hemşirelerin çalışma ortamı algısı: Trakya örneği. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi. 2019; 9(3): 614-621.
Duygulu S, Abaan S, Örgütsel bağlılık: Çalışanların kurumda kalma ya da kurumdan ayrılma kararının bir belirleyicisi. Hacettepe Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2007;14(2): 61-73.
Schmidt DR, Dantas RA, Marziale MHP. Anxiety and depression among nursing professionals who work in surgical units. Revista Da Escola De Enfermagem Da USP. 2011;45: 487-493.
Abraham A, Chaabna K, Doraiswamy S, et al. Depression among healthcare workers in the eastern mediterranean region: A systematic review and meta-analysis. Human Resources For Health. 2021;19(1): 81.
Aktürk B. Birincil İnsomni Olgularında BDT’nin Etkinliği ve Bu Olguların Genel Klinik Özellikleri. 2013. (Uzmanlık Tezi, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri Ana Bilim Dalı, Ankara).
Şenol V, Soyer F, Akça R. Adolesanlarda uyku kalitesi ve etkileyen faktörler. Kocatepe Tıp Dergisi. 2012;14: 93–102.
ICSD. American Academy of Sleep Medicine. International Classification of Sleep Disorders, 3nd ed. IL: American Academy of Sleep Medicine, 2014.
Demir HP, Elkin N, Barut AY. Vardiyalı çalışan sağlık personelinin uyku süresi ve beslenme durumunun değerlendirilmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2017;(2): 89-107.
Tarhan M, Dalar L. Vardiyalı çalışma ve algılanan çalışma ortamının hemşirelerin ruh sağlığı durumları üzerine etkisi. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2016; 1(2): 25-39.
Wright KP Jr, Bogan RK, Wyatt JK. Shift work and the assessment and management of shift work disorder (SWD). Sleep Med Rev. 2013;17: 41-54.
Milner A, Spittal MJ, et al. Suicide by occupation: Systematic review and meta-analysis. The British Journal of Psychiatry. 2013; 203(6): 409-416.
Bryant-Genevier J, Rao CY, et al. Symptoms of depression, anxiety, post-traumatic stress disorder, and suicidal ideation among state, tribal, local, and territorial public health workers during the COVID-19 pandemic—United States, March–April 2021. Morbidity and Mortality Weekly Report, 2021;70(26): 947.
Occupational Safety and Health Administration (OSHA), (2016). Guidelines for Preventing Workplace Violence for Healthcare and Social Service Workers. U.S. Department of Labor.
Oğan H. Sağlık Çalışanlarına Yönelik Her Boyutuyla Şiddet. Çalıştay, Birinci Baskı Eylül. 2017
Karal E, Biçer BG. Salgın hastalık döneminde algılanan sosyal desteğin bireylerin psikolojik sağlamlığı üzerindeki etkisinin incelenmesi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2020; 10(1): 129-156
Parıldar H. Tarihte bulaşıcı hastalık salgınları. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi. 2020;30: 19-26.
Atalay S. Pandeminin Sosyolojisi: Dünya Pandemi Tarihi, Küreselleşme ve Risk Toplumu Tartışmaları Temelinde Covid-19. Sünbül F. (ed.) Doğal Afetler: Pandemi ve Deprem içinde. Ankara: Gazi Kitapevi;2020. s. 2-4
Yamamoto R, Yamazaki H, Kobara S. et al. Development and Initial Psychometric Validation of the COVID-19 Pandemic Burden Index for Healthcare Workers. J GEN INTERN MED, 2023. https://doi.org/10.1007/s11606-023-08028-3
Khalid I, Khalid TJ, Qabajah M.R, et al. Healthcare workers emotions, perceived stressors and coping strategies during a MERS-CoV outbreak. Clinical Medicine & Research, 2016;14(1): 7-14.
Clevenger SF. Mental health effects of COVID-19 pandemic on healthcare workers. OBM Integrative and Complementary Medicine, 2021;6(1): 1-20.
Torrente M, Sousa P, Sánchez-Ramos A, et al. To burn-out or not to burn-out: a cross-sectional study in healthcare professionals in Spain during COVID-19 pandemic. BMJ Open, 2021;11(2): e044945.
Sahebi A, Nejati B, Moayedi S, et al. The prevalence of anxiety and depression among healthcare workers during the COVID-19 pandemic: An umbrella review of meta-analyses. Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry, 2021; 107: 110247.
Chew NWS, Nicholas WS. A multinational, multicentre study on the psychological outcomes and associated physical symptoms amongst healthcare workers during COVID-19 outbreak. Brain, Behavior, and Immunity, 2020;88: 559-565.
Muscogiuri G, Barrea L, Savastano S, et al. Nutritional recommendations for CoVID-19 quarantine. European Journal of Clinical Nutrition, 2020;74(6): 850-851.
Pappa S, Ntella V, Giannakas T, et al. Prevalence of depression, anxiety, and insomnia among healthcare workers during the COVID-19 pandemic: A systematic review and meta-analysis. Brain, Behavior, and Immunity, 2020;88: 901-907.
Luo M, Guo L, Yu M, et al. The psychological and mental impact of coronavirus disease 2019 (COVID-19) on medical staff and general public–A systematic review and meta-analysis. Psychiatry Research, 2020;291: 113190.
Zhang C, Yang L, Liu S, et al. Survey of insomnia and related social psychological factors among medical staff involved in the 2019 novel coronavirus disease outbreak. Frontiers in Psychiatry, 2020;11: 306.
Shechter, Ari, Diaz F, et al. Psychological distress, coping behaviors, and preferences for support among New York healthcare workers during the Covıd-19 pandemic. General Hospital Psychiatry, 2020;66: 1-8.
Lai K, Jianbo L, Ma, S, et al. Factors associated with mental health outcomes among health care workers exposed to coronavirus disease 2019. JAMA Network Open, 2020;3(3): e203976-e203976.
Petrikov S. S, Kholmogorova A. B, Suroegina A. Y, et al. Professional burnout, symptoms of emotional disorders and distress among healthcare professionals during the Covid-19 epidemic. Counseling Psychology and Psychotherapy. 2020; 28(2).
Can A. İşkur iş ve meslek danışmanlarının mesleki yeterlik algılarına ilişkin bir değerlendirme. Yüksek Lisans Tezi. 2020. Ankara Üniversitesi. Ankara. Mental Health Policies and Programmes in Workplace 2005.
WHO (Erişim tarihi: 10.11.2021 https://apps.who. int/iris/bitstream/handle/10665/43337/9241546794_eng.pdf)
Kuzgun Y. Meslek Gelişimi ve Danışmanlığı, Geliştirilmiş 4. Baskı, Ankara: Nobel Yayınları. 2014
Lundberg U, Cooper CL. The Science of Occupational Health. Oxford: Wiley- Blackwell. 2011.
WHO. Mental health in the workplace. (Erişim tarihi 10.11.2021 https://www.who.int/teams/mental-health-and-substance-use/promotion-prevention/mental-health-in-the-workplace)
Michie S, Williams S. Reducing work related psychological ill health and sickness absence: A systematic literature review. Occupational And Environmental Medicine, 2003; 60(1): 3-9.
Maassen SM, Van Oostveen C, Vermeulen H, et al. Defining a positive work environment for hospital healthcare professionals: A delphi study. Plos ONE. 2021;16(2): E0247530.
National Institute For Occupational Safety And Health (NIOSH). Healthcare Workers (Erişim tarihi: 01.09.2021 Https://www.Cdc.Gov/Niosh/Topics/Healthcare/)
Cox T, Griffiths A. The Nature And Measurement Of Work-Related Stress: Theory And Practice, Evaluation Of Human Work (3rd Ed.) (J.R. Wilson and N. Corlett, Eds.), CRS Press, London, 2005, pp. 553–571
Kocabaş F, Aydın U, Canbey Özgüler V. Çalışma ortamında psikososyal risk etmenlerinin iş kazası, meslek hastalıkları ve işle ilgili hastalıklarla ilişkisi. Sosyal Güvence. 2018;(14): 28-62.
Oğan H. Çok Çalışmak Sağlığa Çok Zararlıdır. İstanbul Tabip Odası. 2020. İstanbul.
Søvold LE, Naslund JA, Kousoulis AA. et al. Prioritizing the mental health and well-being of healthcare workers: an urgent global public health priority. Frontiers in Public Health, 2021, 9: 679397.
Tajvar A, Saraji GN, Ghanbarnejad A, et al. Occupational stress and mental health among nurses in a medical intensive care unit of a general hospital in Bandar Abbas in 2013. Electronic Physician 2015;7(3): 1108.
Lu Y, Hu XM, Huang X. et al. The relationship between job satisfaction, work stress, work–family conflict, and turnover intention among physicians in Guangdong, China: A cross-sectional study. BMJ Open, 2017;7(5): e014894.
Mark G, Smith AP. Occupational stress, job characteristics, coping, and the mental health of nurses. British Journal of Health Psychology. 2021;17(3): 505-521.
Kırılmaz H, Yorgun S, Atasoy A. Sağlık çalışanlarında psikososyal risk faktörlerini belirlemeye yönelik bir araştırma. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 2016;2(Special Issue 1): 66-82.
Ulutaş M. Karasek'in iş talep-kontrol-destek modelinin işgörenlerin iş stresi üzerindeki etkileri: Bişkek manas uluslararası havalimanı çalışanları üzerine bir alan araştırması. Turkish Studies- Economics, Finance, Politics. 2019;14(2): doi:10.29228/Turkishstudies.22930
Freudenberger Herbert J. Staff burn‐out. Journal of Social Issues, 1974;30(1): 159-165.
Maslach C, Schaufeli WB, Leiter MP. Job burnout. Annu Rev Psychol. 2001;52: 397–422.
WHO. Burn-out an "occupational phenomenon" 2019 International Classification of Diseases. https://www.who.int/news/item/28-05-2019-burn-out-an-occupational-phenomenon-international-classification-of-diseases
Karakuş S. Sağlık Kurumlarında Tükenmişlik, Yetenek Yönetimi ve Çalışan Performansı. Hiperlink Eğit. İlet. Yay. San. Tic. ve Ltd. Sti., 2020.
Houchens N, et al. Fueling leadership in yourself: a leadership development program for all types of health-care workers. Leadership in Health Services, 2021;34(2): 98-111.
Kaçan CY, Örsal Ö, Köşgeroğlu N. Hemşirelerde tükenmişlik düzeyinin incelenmesi. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi. 2016; 5(2): 65-74.
Vimantaite R, Arvydas S. The burnout syndrome among nurses working in Lithuanian cardiac surgery centers. Medicina, 2006;42(7): 600-605.
Serole C, Auclair C, Prunet, D, et al. The forgotten health-care occupations at risk of burnout—a burnout, job demand-control-support, and effort-reward imbalance survey. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 2021;63(7): e416-e425.
Bitek DE. Akyol AD. Yoğun bakım hemşirelerinin çalışma ortamına ilişkin algıları ile iş doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2017;21(1).
Kebapçı A. Akyolcu N. Acil birimlerde çalışan hemşirelerde çalışma ortamının tükenmişlik düzeylerine etkisi. Türkiye Acil Tıp Dergisi, 2011;11(2): 59-67
Altınöz Ü, Demir S. Yoğun bakımda çalışan hemşirelerde çalışma ortamı algısı, psikolojik distres ve etkileyen faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2017; 8(2): 95-101.
Aslan M, Gökdemir S. Hastanede çalışan hemşirelerin çalışma ortamı algısı: Trakya örneği. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi. 2019; 9(3): 614-621.
Duygulu S, Abaan S, Örgütsel bağlılık: Çalışanların kurumda kalma ya da kurumdan ayrılma kararının bir belirleyicisi. Hacettepe Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2007;14(2): 61-73.
Schmidt DR, Dantas RA, Marziale MHP. Anxiety and depression among nursing professionals who work in surgical units. Revista Da Escola De Enfermagem Da USP. 2011;45: 487-493.
Abraham A, Chaabna K, Doraiswamy S, et al. Depression among healthcare workers in the eastern mediterranean region: A systematic review and meta-analysis. Human Resources For Health. 2021;19(1): 81.
Aktürk B. Birincil İnsomni Olgularında BDT’nin Etkinliği ve Bu Olguların Genel Klinik Özellikleri. 2013. (Uzmanlık Tezi, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri Ana Bilim Dalı, Ankara).
Şenol V, Soyer F, Akça R. Adolesanlarda uyku kalitesi ve etkileyen faktörler. Kocatepe Tıp Dergisi. 2012;14: 93–102.
ICSD. American Academy of Sleep Medicine. International Classification of Sleep Disorders, 3nd ed. IL: American Academy of Sleep Medicine, 2014.
Demir HP, Elkin N, Barut AY. Vardiyalı çalışan sağlık personelinin uyku süresi ve beslenme durumunun değerlendirilmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2017;(2): 89-107.
Tarhan M, Dalar L. Vardiyalı çalışma ve algılanan çalışma ortamının hemşirelerin ruh sağlığı durumları üzerine etkisi. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2016; 1(2): 25-39.
Wright KP Jr, Bogan RK, Wyatt JK. Shift work and the assessment and management of shift work disorder (SWD). Sleep Med Rev. 2013;17: 41-54.
Milner A, Spittal MJ, et al. Suicide by occupation: Systematic review and meta-analysis. The British Journal of Psychiatry. 2013; 203(6): 409-416.
Bryant-Genevier J, Rao CY, et al. Symptoms of depression, anxiety, post-traumatic stress disorder, and suicidal ideation among state, tribal, local, and territorial public health workers during the COVID-19 pandemic—United States, March–April 2021. Morbidity and Mortality Weekly Report, 2021;70(26): 947.
Occupational Safety and Health Administration (OSHA), (2016). Guidelines for Preventing Workplace Violence for Healthcare and Social Service Workers. U.S. Department of Labor.
Oğan H. Sağlık Çalışanlarına Yönelik Her Boyutuyla Şiddet. Çalıştay, Birinci Baskı Eylül. 2017
Karal E, Biçer BG. Salgın hastalık döneminde algılanan sosyal desteğin bireylerin psikolojik sağlamlığı üzerindeki etkisinin incelenmesi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2020; 10(1): 129-156
Parıldar H. Tarihte bulaşıcı hastalık salgınları. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi. 2020;30: 19-26.
Atalay S. Pandeminin Sosyolojisi: Dünya Pandemi Tarihi, Küreselleşme ve Risk Toplumu Tartışmaları Temelinde Covid-19. Sünbül F. (ed.) Doğal Afetler: Pandemi ve Deprem içinde. Ankara: Gazi Kitapevi;2020. s. 2-4
Yamamoto R, Yamazaki H, Kobara S. et al. Development and Initial Psychometric Validation of the COVID-19 Pandemic Burden Index for Healthcare Workers. J GEN INTERN MED, 2023. https://doi.org/10.1007/s11606-023-08028-3
Khalid I, Khalid TJ, Qabajah M.R, et al. Healthcare workers emotions, perceived stressors and coping strategies during a MERS-CoV outbreak. Clinical Medicine & Research, 2016;14(1): 7-14.
Clevenger SF. Mental health effects of COVID-19 pandemic on healthcare workers. OBM Integrative and Complementary Medicine, 2021;6(1): 1-20.
Torrente M, Sousa P, Sánchez-Ramos A, et al. To burn-out or not to burn-out: a cross-sectional study in healthcare professionals in Spain during COVID-19 pandemic. BMJ Open, 2021;11(2): e044945.
Sahebi A, Nejati B, Moayedi S, et al. The prevalence of anxiety and depression among healthcare workers during the COVID-19 pandemic: An umbrella review of meta-analyses. Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry, 2021; 107: 110247.
Chew NWS, Nicholas WS. A multinational, multicentre study on the psychological outcomes and associated physical symptoms amongst healthcare workers during COVID-19 outbreak. Brain, Behavior, and Immunity, 2020;88: 559-565.
Muscogiuri G, Barrea L, Savastano S, et al. Nutritional recommendations for CoVID-19 quarantine. European Journal of Clinical Nutrition, 2020;74(6): 850-851.
Pappa S, Ntella V, Giannakas T, et al. Prevalence of depression, anxiety, and insomnia among healthcare workers during the COVID-19 pandemic: A systematic review and meta-analysis. Brain, Behavior, and Immunity, 2020;88: 901-907.
Luo M, Guo L, Yu M, et al. The psychological and mental impact of coronavirus disease 2019 (COVID-19) on medical staff and general public–A systematic review and meta-analysis. Psychiatry Research, 2020;291: 113190.
Zhang C, Yang L, Liu S, et al. Survey of insomnia and related social psychological factors among medical staff involved in the 2019 novel coronavirus disease outbreak. Frontiers in Psychiatry, 2020;11: 306.
Shechter, Ari, Diaz F, et al. Psychological distress, coping behaviors, and preferences for support among New York healthcare workers during the Covıd-19 pandemic. General Hospital Psychiatry, 2020;66: 1-8.
Lai K, Jianbo L, Ma, S, et al. Factors associated with mental health outcomes among health care workers exposed to coronavirus disease 2019. JAMA Network Open, 2020;3(3): e203976-e203976.
Petrikov S. S, Kholmogorova A. B, Suroegina A. Y, et al. Professional burnout, symptoms of emotional disorders and distress among healthcare professionals during the Covid-19 epidemic. Counseling Psychology and Psychotherapy. 2020; 28(2).
Sayfalar
387-404
Yayınlanan
3 Nisan 2023
Telif Hakkı (c) 2023 Akademisyen Kitap Portalı
Lisans
LisansNasıl Atıf Yapılır
1.
Akgenç F, Tanşu A. Sağlık Çalışanlarının Ruh Sağlığı. Içinde: Ünsal G, Avcı D, Duran S, editörler. Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliği [Internet]. Türkiye: Akademisyen Yayınevi Kitap DOI Portalı; 2023 [a.yer 16 Temmuz 2026]. ss. 387-404. Erişim adresi: https://omp35.books.akademisyen.net/index.php/akya/catalog/book/2510/chapter/12851
