Toplum Ruh Sağlığı Açısından Şiddet
Synopsis
Günümüzde şiddet her geçen gün artmakta, sıkça duyduğumuz veya tanık olduğumuz bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Şiddet; yaralanma, ölüm, psikolojik zarar, gelişim bozukluğu ya da yoksunlukla sonuçlanan, kişinin kendi kendine, başka bir kişiye veya bir grup ya da topluma kasıtlı olarak fiziksel zor kullanması, güç uygulaması ya da tehdit etmesidir. Şiddetin nedenlerine biyolojik, psikolojik ve sosyal açıdan bakmak mümkündür. Şiddetin birçok türü olmakla birlikte toplumda daha çok fiziksel, psikolojik, cinsel, ekonomik ve siber şiddeti görmekteyiz. Şiddet, şiddeti uygulayanın, mağdurun ve her ikisinin de içinde yaşadığı topluluğun sağlığını etkileyebilmektedir. Sağlık profesyonellerinin, toplumda şiddeti önlemede, azaltmada ve erken müdahalede önemli rol ve sorumlulukları vardır. Toplumda şiddet mağdurlarıyla sık karşılaşan hemşireler, risk altındaki bireyi ve şiddeti uygulayanı saptayabilmeli, şiddete ilişkin bir belirti saptadığında müdahale edebilmeli, şiddet nedenli meydana gelen yaralanmaların bakımını sağlayabilmeli, ilgili sektörlerle iş birliği yapabilmeli ve şiddeti durdurmaya yönelik çalışmalar yapabilmelidir.
References
Almiş BH, Gümüştaş F, Kütük EK. Kadına yönelik aile içi şiddetin kadın ve çocukla- rın ruh sağlığına etkileri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2020; 12(2):232-242. doi: 10.18863/pgy.567635
Limnili G, Özçakar N. Farklı boyutlarıyla şiddet. Klinik Tıp Aile Hekimliği Dergisi. 2017;9(2):55-60
Ruijne RE, Howard LM, Trevillion K, et al. Detection of domestic violence by com- munity mental health teams: a multicenter, cluster randomized controlled trial. BMC Psychiatry.2017;17:288. doı 10.1186/s12888-017-1399-7
Tonso MA, Prematunga RK, Norris SJ, et al. Workplace violence in mental health: A victorian mental health workforce survey. International Journal of Mental Health Nursing. 2016; 25:444–451. doi: 10.1111/inm.12232
World Health Organization. Global Status Report On Preventıng Vıolence Agaınst Chıldren 2020 Geneva 2020. (02/10/2021 tarihinde https://www.who.int/teams/soci- al-determinants-of-health/violence-prevention/global-status-report-on-violence-a- gainst-children-2020adresinden ulaşılmıştır)
Rivara F, Adhia A, Lyons V, et al. The effects of violence on health. Health Affaırs. 2019; 38 (10): 1622–1629. doi: 10.1377/hlthaff.2019.00480
TDK. Türk Dil Kurumu Sözlükleri (10/10/2021 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adre- sinden ulaşılmıştır).
World Health Organization. World Report on Violence and Health Geneva 2002. (6/10/2021 tarihinde https://www.who.int/teams/social-determinants-of-health/vi- olence-prevention/global-status-report-on-violence-against-children-2020adresin- den ulaşılmıştır)
Gürhan N. Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği. (1. Basım). Ankara: Nobel Tıp Kitabevi; 2016
Townsend MC. Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliğinin Temelleri Kanıta Dayalı Uygulama Bakım Kavramları. (Celale Tangül ÖZCAN, Nermin GÜRHAN, Çev. Ed.). Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi; 2016.
Yalçın Ö, Erdoğan A. Şiddet ve agresyonun nörobiyolojik, psikososyal ve çevre- sel nedenleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2013;5(4):388-419. doi:10.5455/ cap.20130526
Aşkın R, Kuş Y. İş Yaşamında Psikolojik Şiddet Öncülleri, Sonuçları ve Önlemeye Yönelik Öneriler. 5. Uluslararası Farklı Şiddet Boyutları ve Toplumsal Algı Kongresi, 25-26 Şubat 2021, Online.
Oram S, Khalifeh H, Howard LM. Violence against women and mental health. Lancet Psychiatry. 2016; 14. Doi. http://dx.doi.org/10.1016/ S2215-0366(16)30261-9
Sharma KK, Vatsa M, Kalaivani M, et al.Mental health effects of domestic violence against women in Delhi: A community-based study. Journal of Family Medicine and Primary Care. 2019; 8:2522-2527.
Adalet Bakanlığı. Ev İçi Şiddet (1/09/2021 tarihinde https://evicisiddet.adalet.gov.tr/ SIDDET_NEDIR.html adresinden ulaşılmıştır)
United Nations. The Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (15/09/2021 tarihinde https://www.ohchr.org/en/professionalinte- rest/pages/cedaw.aspx adresinden ulaşılmıştır).
Council of Europe. Kadına Yönelik Şiddet ve Aile içi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi. Avrupa Konseyi Sözleşmeler Dizisi- No. 210 (5/09/2021 tarihinde https://rm.coe.int/1680462545 adresinden ulaşılmıştır).
İçişleri Bakanlığı. Kadın Destek Uygulaması (15/09/2021 tarihinde https://www.icis- leri.gov.tr/kadin-destek-uygulamasi-kades adresinden ulaşılmıştır).
İncesu L. Bir gönül projesi: Gelincik. Ankara Barosu Dergisi.2015;4: 306-309.
Oflaz F, Yıldırım N. Psikiyatri Hemşireliği Sertifika Konuları. (1. Baskı). Ankara: Psikiyatri Hemşireleri Derneği Yayınları; 2020.
Hillis SD, Mercy JA, Saul JR. The enduring impact of violence against children,
Psychology, Health & Medicine. 2016. doı: 10.1080/13548506.2016.1153679
Hillis S, Mercy J, Amobi A. Global prevalence of past-year violence against children: A systematic review and minimum estimates. Pediatrics. 2016; 137(3): e20154079. doi:10.1542/peds.2015-4079.
Akbulut ÖF, Günaydın H. Çocuğa yönelik şiddetin çocuk hakları sözleşmesi bağla- mında incelenmesi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2020; 1(1): 29-40.
Sivil Toplum Geliştirme Merkezi. Türkiye’ de Çocuğa Şiddet Durum Raporu, 2017. (10/10/2021 tarihindehttp://www.cocugasiddetionluyoruz.net/storage/app/uploads/ public/5cd/854/ace/5cd854acef9ac406674473.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Bidonde J, Meneses J. The effect of interventions for children who have experienced violence in close relationships: an overview of reviews. Norwegian Institute of Public Health. 2017.
TUİK. 2016 Aile yapısı araştırması. (28.09.2021 tarihinde http://www.tuik.gov.tr/ PreTablo.do?alt_id=1068 adresinden ulaşılmıştır).
Yalçın Gürsoy M. İhmal edilen bir sorun: Yaşlının kendini ihmali ve halk sağlığı hemşireliği. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi. 2018; 2(3):223-231.
Sani AI, Gonçalves MJ, Nunes LM, et al. Violence against the elderly: narrative of a case. MOJ Gerontology & Geriatrics. 2018; 3(2): 153-155.
Raposo MF, Soares JS, Araújo-Monteiro GKN, et al. Risk of violence and quality of life among the elderly in the community: cross-sectional study. Rev Rene. 2021, 22: e60966. doı: https://doi.org/10.15253/2175-6783.20212260966
Srivastava S, Muhammad T. Violence and associated health outcomes among older adults in India: A gendered perspective. SSM- Population Health. 2020; 12: 100702. https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2020.100702
Belisário MS, Dias FA, Pegorari MS, et al. Cross-sectional study on the association between frailty and violence against community-dwelling elderly people in Brazil. Sao Paulo Medical Journal. 2018; 136(1): 10-9. doı: 10.1590/1516-3180.2017.0203290817
Rosen T, Makaroun LK, Conwell Y. Violence in older adults: Scope, ımpact, chal- lenges, and strategies for prevention. Health Affaırs. 2019:38(10):1630–1637. doi: 10.1377/hlthaff.2019.00577
WHO. Mental health of older adults 2017. (12/10/2021 tarihinde https://www.who. int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-of-older-adults adresinden ulaşıl- mıştır).
INPEA. The International Network for the Prevention of Elder Abuse 2021 (12/10/2021 tarihinde http://www.inpea.net/ adresinden ulaşılmıştır).
T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Sağlıklı Yaşlanma Eylem Planı 2015-2020, (2/09/2021 tarihinde https://www.atuder.org.tr/atuderData/Uploads/files/T%C3%BCrki- ye%20Sa%C4%9Fl%C4%B1kl%C4%B1%20Ya%C5%9Flanma%20Eylem%20 Plan%C4%B1%20ve%20Uygulama%20Program%C4%B1%202015-2020.pdf adre- sinden ulaşılmıştır).
Baker PRA, Franci DP, Hairi NN, et al. Interventions for preventing abuse in the elderly. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2016;8: doi: 10.1002/14651858. CD010321.pub2.
Hart R, Heybrock D. Workplace violence and components of a psychologically healthy workplace. Benefits Quarterly. 2017;33(1):8-12.
Nart S. İş ortamında şiddet, tükenmişlik ve iş tatmini ilişkileri: Sağlık çalışanları üze- rinde bir araştırma. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi. 2014; 23: 248-268. Doi: http://dx.doi.org/10.11611/JMER360
Aydemir I, Guclu R, Aydogan A. According to the emergency room staff the reasons for violence. Journal of Istanbul Faculty of Medicine. 2020;83(1):60-68. doi: 10.26650/ IUITFD.2019.0018
Yıldız MS. Türkiye’de sağlık çalışanlarına yönelik şiddet: Ankara ilinde araştırma.
Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 2019; 22(1):135-156.
Feder L, Niolon PH, Campbell J. An intimate partner violence prevention inter- vention in a nurse home visitation program: A randomized clinical trial. Journal Of Women’s Health. 2018; 27(12):1482-1490. doı: 10.1089/jwh.2017.6599
Bahadır Yılmaz E, Öz F. şiddete maruz kalan kadınlara yönelik güçlendirme programı ve hemşirelik. Koç Üniversitesi Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2019;16(4): 338-342. doi: 10.5222/HEAD.2019.338
Poreddia V, Gandhib S, Reddy SN, et al. Effectiveness of nurses training in routine screening of violence against women with mental illness: A randomized controlled trail. Archives of Psychiatric Nursing. 2020; 34:200–205. https://doi.org/10.1016/j. apnu.2020.05.003
Resmî Gazete. Hemşirelik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 2011. (13.10.2021 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/04/20110419-5. htm adresinden ulaşılmıştır)
Limnili G, Özçakar N. Farklı boyutlarıyla şiddet. Klinik Tıp Aile Hekimliği Dergisi. 2017;9(2):55-60
Ruijne RE, Howard LM, Trevillion K, et al. Detection of domestic violence by com- munity mental health teams: a multicenter, cluster randomized controlled trial. BMC Psychiatry.2017;17:288. doı 10.1186/s12888-017-1399-7
Tonso MA, Prematunga RK, Norris SJ, et al. Workplace violence in mental health: A victorian mental health workforce survey. International Journal of Mental Health Nursing. 2016; 25:444–451. doi: 10.1111/inm.12232
World Health Organization. Global Status Report On Preventıng Vıolence Agaınst Chıldren 2020 Geneva 2020. (02/10/2021 tarihinde https://www.who.int/teams/soci- al-determinants-of-health/violence-prevention/global-status-report-on-violence-a- gainst-children-2020adresinden ulaşılmıştır)
Rivara F, Adhia A, Lyons V, et al. The effects of violence on health. Health Affaırs. 2019; 38 (10): 1622–1629. doi: 10.1377/hlthaff.2019.00480
TDK. Türk Dil Kurumu Sözlükleri (10/10/2021 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adre- sinden ulaşılmıştır).
World Health Organization. World Report on Violence and Health Geneva 2002. (6/10/2021 tarihinde https://www.who.int/teams/social-determinants-of-health/vi- olence-prevention/global-status-report-on-violence-against-children-2020adresin- den ulaşılmıştır)
Gürhan N. Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği. (1. Basım). Ankara: Nobel Tıp Kitabevi; 2016
Townsend MC. Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliğinin Temelleri Kanıta Dayalı Uygulama Bakım Kavramları. (Celale Tangül ÖZCAN, Nermin GÜRHAN, Çev. Ed.). Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi; 2016.
Yalçın Ö, Erdoğan A. Şiddet ve agresyonun nörobiyolojik, psikososyal ve çevre- sel nedenleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2013;5(4):388-419. doi:10.5455/ cap.20130526
Aşkın R, Kuş Y. İş Yaşamında Psikolojik Şiddet Öncülleri, Sonuçları ve Önlemeye Yönelik Öneriler. 5. Uluslararası Farklı Şiddet Boyutları ve Toplumsal Algı Kongresi, 25-26 Şubat 2021, Online.
Oram S, Khalifeh H, Howard LM. Violence against women and mental health. Lancet Psychiatry. 2016; 14. Doi. http://dx.doi.org/10.1016/ S2215-0366(16)30261-9
Sharma KK, Vatsa M, Kalaivani M, et al.Mental health effects of domestic violence against women in Delhi: A community-based study. Journal of Family Medicine and Primary Care. 2019; 8:2522-2527.
Adalet Bakanlığı. Ev İçi Şiddet (1/09/2021 tarihinde https://evicisiddet.adalet.gov.tr/ SIDDET_NEDIR.html adresinden ulaşılmıştır)
United Nations. The Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (15/09/2021 tarihinde https://www.ohchr.org/en/professionalinte- rest/pages/cedaw.aspx adresinden ulaşılmıştır).
Council of Europe. Kadına Yönelik Şiddet ve Aile içi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi. Avrupa Konseyi Sözleşmeler Dizisi- No. 210 (5/09/2021 tarihinde https://rm.coe.int/1680462545 adresinden ulaşılmıştır).
İçişleri Bakanlığı. Kadın Destek Uygulaması (15/09/2021 tarihinde https://www.icis- leri.gov.tr/kadin-destek-uygulamasi-kades adresinden ulaşılmıştır).
İncesu L. Bir gönül projesi: Gelincik. Ankara Barosu Dergisi.2015;4: 306-309.
Oflaz F, Yıldırım N. Psikiyatri Hemşireliği Sertifika Konuları. (1. Baskı). Ankara: Psikiyatri Hemşireleri Derneği Yayınları; 2020.
Hillis SD, Mercy JA, Saul JR. The enduring impact of violence against children,
Psychology, Health & Medicine. 2016. doı: 10.1080/13548506.2016.1153679
Hillis S, Mercy J, Amobi A. Global prevalence of past-year violence against children: A systematic review and minimum estimates. Pediatrics. 2016; 137(3): e20154079. doi:10.1542/peds.2015-4079.
Akbulut ÖF, Günaydın H. Çocuğa yönelik şiddetin çocuk hakları sözleşmesi bağla- mında incelenmesi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2020; 1(1): 29-40.
Sivil Toplum Geliştirme Merkezi. Türkiye’ de Çocuğa Şiddet Durum Raporu, 2017. (10/10/2021 tarihindehttp://www.cocugasiddetionluyoruz.net/storage/app/uploads/ public/5cd/854/ace/5cd854acef9ac406674473.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Bidonde J, Meneses J. The effect of interventions for children who have experienced violence in close relationships: an overview of reviews. Norwegian Institute of Public Health. 2017.
TUİK. 2016 Aile yapısı araştırması. (28.09.2021 tarihinde http://www.tuik.gov.tr/ PreTablo.do?alt_id=1068 adresinden ulaşılmıştır).
Yalçın Gürsoy M. İhmal edilen bir sorun: Yaşlının kendini ihmali ve halk sağlığı hemşireliği. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi. 2018; 2(3):223-231.
Sani AI, Gonçalves MJ, Nunes LM, et al. Violence against the elderly: narrative of a case. MOJ Gerontology & Geriatrics. 2018; 3(2): 153-155.
Raposo MF, Soares JS, Araújo-Monteiro GKN, et al. Risk of violence and quality of life among the elderly in the community: cross-sectional study. Rev Rene. 2021, 22: e60966. doı: https://doi.org/10.15253/2175-6783.20212260966
Srivastava S, Muhammad T. Violence and associated health outcomes among older adults in India: A gendered perspective. SSM- Population Health. 2020; 12: 100702. https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2020.100702
Belisário MS, Dias FA, Pegorari MS, et al. Cross-sectional study on the association between frailty and violence against community-dwelling elderly people in Brazil. Sao Paulo Medical Journal. 2018; 136(1): 10-9. doı: 10.1590/1516-3180.2017.0203290817
Rosen T, Makaroun LK, Conwell Y. Violence in older adults: Scope, ımpact, chal- lenges, and strategies for prevention. Health Affaırs. 2019:38(10):1630–1637. doi: 10.1377/hlthaff.2019.00577
WHO. Mental health of older adults 2017. (12/10/2021 tarihinde https://www.who. int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-of-older-adults adresinden ulaşıl- mıştır).
INPEA. The International Network for the Prevention of Elder Abuse 2021 (12/10/2021 tarihinde http://www.inpea.net/ adresinden ulaşılmıştır).
T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Sağlıklı Yaşlanma Eylem Planı 2015-2020, (2/09/2021 tarihinde https://www.atuder.org.tr/atuderData/Uploads/files/T%C3%BCrki- ye%20Sa%C4%9Fl%C4%B1kl%C4%B1%20Ya%C5%9Flanma%20Eylem%20 Plan%C4%B1%20ve%20Uygulama%20Program%C4%B1%202015-2020.pdf adre- sinden ulaşılmıştır).
Baker PRA, Franci DP, Hairi NN, et al. Interventions for preventing abuse in the elderly. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2016;8: doi: 10.1002/14651858. CD010321.pub2.
Hart R, Heybrock D. Workplace violence and components of a psychologically healthy workplace. Benefits Quarterly. 2017;33(1):8-12.
Nart S. İş ortamında şiddet, tükenmişlik ve iş tatmini ilişkileri: Sağlık çalışanları üze- rinde bir araştırma. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi. 2014; 23: 248-268. Doi: http://dx.doi.org/10.11611/JMER360
Aydemir I, Guclu R, Aydogan A. According to the emergency room staff the reasons for violence. Journal of Istanbul Faculty of Medicine. 2020;83(1):60-68. doi: 10.26650/ IUITFD.2019.0018
Yıldız MS. Türkiye’de sağlık çalışanlarına yönelik şiddet: Ankara ilinde araştırma.
Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 2019; 22(1):135-156.
Feder L, Niolon PH, Campbell J. An intimate partner violence prevention inter- vention in a nurse home visitation program: A randomized clinical trial. Journal Of Women’s Health. 2018; 27(12):1482-1490. doı: 10.1089/jwh.2017.6599
Bahadır Yılmaz E, Öz F. şiddete maruz kalan kadınlara yönelik güçlendirme programı ve hemşirelik. Koç Üniversitesi Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2019;16(4): 338-342. doi: 10.5222/HEAD.2019.338
Poreddia V, Gandhib S, Reddy SN, et al. Effectiveness of nurses training in routine screening of violence against women with mental illness: A randomized controlled trail. Archives of Psychiatric Nursing. 2020; 34:200–205. https://doi.org/10.1016/j. apnu.2020.05.003
Resmî Gazete. Hemşirelik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 2011. (13.10.2021 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/04/20110419-5. htm adresinden ulaşılmıştır)
Pages
189-210
Published
April 3, 2023
Copyright (c) 2023 Academician Book Portal
License
LicenseHow to Cite
1.
Doğan R, Mercan N. Toplum Ruh Sağlığı Açısından Şiddet. In: Ünsal G, Avcı D, Duran S, editors. Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliği [Internet]. Türkiye: Academician Publishing Book DOI Portal; 2023 [cited 2026 Jul. 16]. pp. 189-210. Available from: https://omp35.books.akademisyen.net/index.php/akya/catalog/book/2510/chapter/12841
