Türkiye’de Göçmen Çocuk İşçiler Sorunu: Kayıp Bir Kuşak
Synopsis
Bu çalışma, Türkiye’deki göçmen çocuk işçiliğinin boyutlarını, nedenlerini ve sonuçlarını geniş bir perspektifte ele almaktadır. Çocuk işçiliği, ekonomik baskılar, eğitime erişimde yaşanan güçlükler ve yasal boşluklar nedeniyle göçmen çocuklar arasında yaygın bir sorun olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, tarım, inşaat, tekstil gibi sektörlerde çalışan çocukların maruz kaldığı sömürü ve sağlık risklerine dikkat çekmektedir. Bu çocuklar, düşük ücretlerle tehlikeli koşullarda çalıştırılmakta ve bu durum, eğitimden uzaklaşmalarına ve sosyal dışlanma yaşamalarına yol açmaktadır. Yoksulluk ve ekonomik zorunluluklar aileleri, çocuklarını işgücüne dahil etmeye zorlamaktadır. Göçmen çocuklar için eğitim, dil bariyerleri, okul masrafları ve sınırlı kontenjanlar gibi faktörlerle engellenmekte, bu da çocuk işçiliğinin sürmesine neden olmaktadır. Ayrıca çocukların iş gücüne katılması, fiziksel yaralanmalardan kronik sağlık sorunlarına ve psikososyal travmalara kadar birçok olumsuz etki yaratmaktadır. Bu sorunların çözümü için iş yasalarının güçlendirilmesi, eğitime erişimin artırılması ve sosyal destek mekanizmalarının geliştirilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, çocuk işçiliğinin önlenmesi hem yasal reformlar hem de sosyal politikalarla ele alınması gereken acil bir sorun olarak karşımızda durmaktadır.
References
Khosa RM, Kalitanyi V. Migration reasons, traits and entrepreneurial motivation of African immigrant entrepreneurs: Towards an entrepreneurial migration progression. Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy. 2015;9(2):132-155.
Çobaner AA. Türkiye'de çocuk işçiliği sorunu ve haberlerde Suriyeli çocuk işçilerin izini sürmek. İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi. 2016;5(9):13-49.
Taş HY, Abbasigil SÖ. Dünya'da çocuk işçiliği sorunu: Türkiye-Almanya-Pakistan karşılaştırması. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi. 2016;6(14):25-46.
Tor H. Türkiye’de çocuk işçiliğinin boyutları. Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks. 2010;2(2):25-42.
Lordoğlu K, Aslan M. Görünmeyen göçmen çocukların işçiliği: Türkiye’deki Suriye’li çocuklar. Çalışma ve Toplum. 2018;2(57):715-732.
Bahadir H, Demiral Y. Suriye’den Türkiye’ye zorunlu göç hareketi ve çocuk işçiliği. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi. 2019;4(3):389.
Moehling CM. State child labor laws and the decline of child labor. Explorations in Economic History. 1999;36(1):72-106.
Radfar A, Asgharzadeh SAA, Quesada F, Filip I. Challenges and perspectives of child labor. Industrial Psychiatry Journal. 2018;27(1):17-20.
Çöpoğlu M. Türkiye’de çocuk işçiliği. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2018;(14):357-398.
Erbay E. Türkiye’de çocuk işçiliğinin büyük resmi. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2013;24(1):157-168.
Şen B, Kahraman F. Oyun hakkının uzağında yaşamak: Türkiye’de içgöç ve çocuk emeği. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2012;2012(27):167-189.
International Labour Organization (ILO). World Employment and Social Outlook: Trends 2020. Geneva: ILO; 2020.
International Labour Organization (ILO). Convention No. 138 Concerning Minimum Age for Admission to Employment. Geneva: ILO; 1973.
International Labour Organization (ILO). Convention No. 182 Concerning the Prohibition and Immediate Action for the Elimination of the Worst Forms of Child Labour. Geneva: ILO; 1999.
Bolgün C, Işık A. Sürdürülebilir toplumsal kalkınmanın mihenk taşı: Çocuk yoksulluğu üzerine karşılaştırmalı bir analiz. Akademia Sosyal Bilimler Dergisi. 2017;(3):1-10.
Işık A. Sosyal Hizmette Çokkültürcülük: Ezidi Mülteci Gençlerin Sosyal Bütünleşme Süreci. Ankara: SABEV Yayınları; 2020.
Işık A. İnsan haklarının kesişimselliği ve sentezi: Sosyal hizmet için paydaş ihlallerden ortak haklara. A. Işık, editor. Türkiye’de İnsan Hakları ve Sosyal Hizmet: Yaklaşım ve Uygulama. 1st ed. Ankara: Nobel; 2022:165-185.
Tor H. Türkiye’de çocuk işçiliğinin boyutları. Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks. 2010;2(2):25-42.
Guarcello L, Lyon S, Valdivia C. Evolution of the relationship between child labour and education since 2000: Evidence from 19 developing countries. Understanding Children’s Work Programme Working Paper Series.
Massey DS, Arango J, Hugo G, et al. Uluslararası göç kuramlarının bir değerlendirmesi. Göç Dergisi. 2014;1(1):11-46.
Gül T, Öztürk M. Çocuk işçiliğinin nedenleri üzerine kavramsal bir çalışma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020;(37):130-148.
Çöpoğlu M. Bir kısır döngü: Dünyada ve Türkiye’de çocuk işçiliği ve işsizlik. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2018;6(5):671-685.
Erbay E. Türkiye’de çocuk işçiliğinin büyük resmi. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2013;24(1):157-168.
Aydın İ. Türkiye’de çocuk istismarı ve çocuk işçiliği. İş ve Hayat. 2018;4(7):65-81.
Tunçcan N. Çocuk işçiliği: Nedenleri, boyutları ve küreselleşen dünyadaki konumu. In: Journal of Social Policy Conferences. No. 43-44. Istanbul University; 2000.
Dur AİB, Öztürk M. Türkiye'de ve dünyada çocuk işçiliği ve mücadele politikaları: SDÜ MYO öğrencileri üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2017;22(3):613-635.
Harunoğulları M. Suriyeli sığınmacı çocuk işçiler ve sorunları: Kilis örneği. Göç Dergisi (GD). 2016;3(1):29-63.
Ari YO. The relationship between information and communication technology (ICT), international migration and economic growth in Turkey. Alanya Akademik Bakış. 2021;5(3):1169-1180.
Dedeoğlu S. Tarımsal üretimde göçmen işçiler: Yoksulluk nöbetinden yoksulların rekabetine. Çalışma ve Toplum. 2018;1(56):37-68.
Çakmak G. Çin Halk Cumhuriyeti’nde devamlılık gösteren bir unsur olarak emek sömürüsü. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2022;12(3):2135-2148.
Şahin Ç. Türkiye’de kadın göçmen işçilerin durumunun ‘emek-sermaye çatışmasında’ yeniden değerlendirilmesi. Çalışma ve Toplum. 2018;4(59):2155-2192.
Ereş F. Türkiye’de göçmen eğitimi sorunsalı ve göçmen eğitiminde farklılığın yönetimi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2015;6(2):17-30.
Civan OE, Gökalp A. Göçmen işçi kavramı ve göçmen işçilerin iş sağlığı ve güvenliği. Çalışma ve Toplum. 2011;1(28):233-264.
Çelgin D. Göçmenlik ve göçmen işçi kavramları ile dış göç yapmış işçilerin çalışma hayatında karşılaştıkları sorunlar. Çalışma Dünyası Dergisi. 2014;2(2).
Aslantürk O, Tunç YE. Yabancıların Türkiye'de kayıt dışı istihdamı. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2018;10(4):13-20.
Öncü E, Yiğit R, editors. Nedenleri ve Sonuçları ile Çocuk İşçiliği. Akademisyen Kitabevi; 2024.
Çakmak G. Günümüzde çocuk işçiliğinin sosyoekonomik nedenleri: Türkiye ve Meksika örnekleri. Master's thesis, Ankara Üniversitesi (Turkey); 2021.
Kaypak Ş, Bimay M. Suriye savaşı nedeniyle yaşanan göçün ekonomik ve sosyo-kültürel etkileri: Batman örneği. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi. 2016;6(1):84-110.
Ozbay B. Türkiye’de çocuk, göç ve emek. Çocuk ve Gençlik Dergisi. 2020;12(5):35-42.
Darvin F, Demir Y. Suriyeli çocukların Türkiye’deki eğitimine yönelik bir inceleme. Sosyal Bilimler Dergisi. 2020;9(4):24-43.
Ceylan S. Çocuk işçiliği ve göçmen çocuk işçilerin çalışma şartları: Türkiye örneği. Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;2(11):105-120.
Demir Y, Demir Y. Suriye’deki iç savaştan Türkiye’ye göç eden çocukların iş gücü piyasasına etkisi. Eğitimde ve Sosyal Bilimlerde Araştırmalar Dergisi. 2020;1(6):112-126.
International Labour Organization (ILO). Global Estimates of Child Labour: Results and Trends 2012-2016. Geneva: ILO; 2017.
Uysal S. Avrupa'da Türk işçi göçü ve toplumsal entegrasyon: Almanya örneği. Sosyo-Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 2022;3(7):45-69.
Güvenç, G. Göçmen işçiler ve sosyal hizmet. Halk Sağlığı ve Sosyal Hizmet. 2017;1(12):15-32.
Karakaya A. Zorunlu göç ve iş gücü: İç göçün üretim ve emek piyasasındaki etkileri. Sosyal Ekonomi Dergisi. 2019;4(3):59-72.
Onaran Y. Türkiye’de Suriyeli çocuk işçilerin istihdamı ve karşılaşılan zorluklar. Göç ve İşçi Sendikaları Dergisi. 2018;4(2):18-34.
Karabulut A. Emek göçü ve küreselleşme: Türkiye örneği. Sosyal Bilimler Dergisi. 2017;4(5):130-147.
Yılmaz F. Çocuk işçiliği ve göçmen işçilerin Türkiye’deki durumu. Toplum Araştırmaları Dergisi. 2020;1(2):99-118.
Yılmaz F. Türkiye’de çocuk işçiliği ve eğitimi. Eğitim Dergisi. 2021;12(3):147-160.
Sarı Y. Türkiye’de çocuk işçiliğinin önlenmesinde alınması gereken tedbirler. Sosyal Politikalar Araştırma Dergisi. 2019;8(4):230-246.
Bayram F, Çalışkan M. Suriyeli çocukların Türkiye’deki eğitim hakkı. Büyükçekmece Sosyal Bilimler Dergisi. 2020;5(7):62-79.
Yılmaz M. Suriyeli çocukların sosyal uyum süreçleri. Göç Dergisi. 2020;3(4):184-199.
Eryılmaz S. Türkiye’de çocuk işçiliği sorununu çözme yolunda yapılması gerekenler. Sosyal Çalışma Dergisi. 2017;4(3):89-102.
Kaymak M. Çocuk işçiliği üzerine bir inceleme. Sosyal Bilimler Dergisi. 2015;2(5):22-43.
Civan M. Göçmen çocuk işçiliği: Türkiye’deki durum ve çözüm önerileri. Çalışma Ekonomisi Dergisi. 2020;17(4):72-84.
Güvenç S. Suriye’deki iç savaş ve göçmen çocukların Türkiye’deki durumları. Sosyal Hizmetler Dergisi. 2021;19(2):13-29.
Doğan İ, Demirtaş Y. Çocuk işçiliği ve eğitim. Çalışma Araştırmaları Dergisi. 2020;7(6):68-81.
Keskin B, Bayramoğlu D. Göçmen çocuk işçilerin çalışma koşulları. Çalışma Araştırmaları Dergisi. 2022;5(3):45-56.
Bolukbaşı, A. Türkiye’de çocuk işçiliği: Bir literatür taraması. Sosyal Hizmetler Dergisi. 2017;1(5):54-70.
Güvenç N. Göçmen işçilerin sorunları: İç ve dış göçmen işçi profili. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi. 2021;14(5):17-32.
Dönmez E. Türkiye’de çocuk işçiliği ve çözüm önerileri. Toplum ve İnsan Hakları Dergisi. 2020;11(4):54-78.
Şahin B. Göçmen çocuk işçilerin yaşam hakkı. Çocuk ve İşçilik Araştırmaları Dergisi. 2021;5(3):45-60.
Gedik A. Türkiye’deki Suriyeli çocuk işçiler üzerine bir araştırma. Göç Dergisi. 2021;6(4):21-39.
Öztürk H. Suriye’den Türkiye’ye gelen çocuk işçilerin göçmenlik ve çalışma koşulları. Uluslararası Göç Araştırmaları Dergisi. 2020;3(7):88-105.
Bolat Z. Çocuk işçiliği ve göçmen işçilerin çalışma hayatındaki etkileri. Sosyal Politika Dergisi. 2018;2(1):98-112.
Erdoğan Y, Çolak S. Türkiye'deki Suriyeli çocuk işçilerin eğitimi: Sorunlar ve çözüm önerileri. Çalışma ve Çocuk Hakları Dergisi. 2020;8(4):32-46.
Toprak S, Karahan D. Göçmen işçilerin sorunları ve çözüm önerileri. Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi. 2021;13(6):45-58.
Sağlam B, Kayalar S. Türkiye’deki göçmen çocuk işçilerinin çalışma koşulları ve karşılaştıkları sorunlar. Toplum ve Çalışma Dergisi. 2020;2(3):77-89.
Ateş Z. Göçmen işçilerin çalışma ve yaşam şartları. Toplum Araştırmaları Dergisi. 2018;6(2):95-110.
Gözübüyük O, Karagöz B. Türkiye'deki göçmen işçi çocuklarının eğitim hakkı. Sosyal Bilimler Dergisi. 2019;3(5):46-59.
Şekerci A. Çocuk işçiliği ile mücadele için sosyal politikalar. Sosyal Politika Araştırmaları Dergisi. 2021;8(3):121-137.
Gözen A. Göçmen işçilerin Türkiye’deki durumu: Sosyal ve ekonomik bir inceleme. Sosyal Hizmet Dergisi. 2019;10(1):23-45.
Genç E. Çocuk işçiliği ve göçmen çocuk işçilerin eğitim sorunları. Çocuk ve İşçi Hakları Dergisi. 2022;9(3):115-130.
Çimen B. Türkiye'de çocuk işçiliği ve mülteci işçiliği üzerine bir inceleme. Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;13(6):60-72.