Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliğinde Terapötik Müdahaleler
Synopsis
Psikiyatrik bozuklukların tedavisinde farmakolojik müdahaleler kadar psikoterapiler ve psikoeğitim gibi terapötik müdahaleler de oldukça önemlidir. Toplum ruh sağlığı hemşiresi psikiyatrik bozukluğu olan bireylerle çalışırken birincil, ikincil ve üçüncül koruma kapsamında terapötik müdahalelerde bulunabilir. Ülkemizde 2011 yılında yürürlüğe giren Hemşirelik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikte toplum ruh sağlığı hemşiresi, toplum ruh sağlığı merkezi hemşiresi olarak ifade edilmiş ve toplum ruh sağlığı merkezi hemşiresinin riskli grupların ruhsal durumlarına yönelik eğitim ve danışmanlık hizmetlerinde görev, yetki ve sorumluluklarının olduğu belirtilmiştir. Ayrıca psikiyatrik bozukluğu olan bireylerin rehabilitasyonunda da sorumlulukları olduğuna değinilmektedir. Toplum ruh sağlığı hemşiresinin uygulayabileceği terapötik müdahaleler temel danışmanlık becerileri, terapötik iletişim, vaka yönetimi, krize müdahale, stres yönetimi, psikoterapiler ve psikoeğitim olabilir. Bunun yanı sıra toplum ruh sağlığı hemşiresi motivasyonel görüşme, bilişsel davranışçı terapi, bilinçli farkındalık, sanat psikoterapisi ve psikodrama gibi özelleşmiş müdahaleleri gerekli eğitimleri alıp yetkinlik kazandıktan sonra uygulayabilir.
References
Ritter LA, Lampkin SM. Community Mental Health. USA: Johns & Bartlett Learning; 2012.
APNA. About psychiatric-mental health nursing. (17.11.2021 tarihinde https://www.apna.org/about-psychiatric-nursing/ adresinden ulaşılmıştır).
Dönmez A. Toplum Ruh Sağlığı. Çam O. Engin E. (Ed.). Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Psikiyatri Hemşireliği Bakım Sanatı içinde. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevleri; 2021. p.798-205.
Oflaz F. Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliğinin Temelleri: Kanıta Dayalı Uygulama ve Bakım Kavramları. (Celale Tangül ÖZCAN & Nermin GÜRHAN, Çev. Ed.). Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi; 2016.
Resmi Gazete. Hemşirelik yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına dair yönetmelik. (17.11.2021 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/04/20110419-5.htm adresinden ulaşılmıştır).
Palmer C. Therapeutic Interventions. In Evans, K., Nizette, D., O’Brien, A. (Eds.), Psychiatric and Mental Health Nursing (4th ed.). Chatswood: Elsevier Australia; 2017. pp. 1415-1482.
Eren N. Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliğinde Terapötik Müdahaleler. Ünsal Barlas G, editör. Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliği. (1. Baskı). Ankara: Türkiye Klinikleri; 2018. p.34-41.
Morgan S. Case Management and Assertive Outreach. In Hannigan, B., Coffey, M. (Eds.), The Handbook of Community Mental Health Nursing (2 nd ed.). New York: Taylor & Francis Group; 2005. p. 261-274.
Townsend MC, Morgan KI. Psychiatric Mental Health Nursing: Conceps Of Care İn Evidence Based Practice (Ninth Edit). Philadelphia: Davis Company; 2018.
Egan G. The Skilled Helper—A Problem-Management and Opportunity-Development Approach to Helping (7th edn.) CA: Brooks/Cole, Pacific Grove; 2001.
Warrender D., Bain H, Murray I, et al. Perspectives of crisis intervention for people diagnosed with “borderline personality disorder”: an integrative review. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing. 2021; 28(2): 208-236.
Ogden J. Sağlık Psikolojisi. (Gülay Dirik, Çev. Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıcılık; 2019.
Okanlı A, İnan Budak M. Toplum Ruh Sağlığında Stres Öfke ve Kriz Yönetimi. Aylaz R. Dönmez A. (Ed.). Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliği içinde. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevleri; 2021. p.77-93.
Battison, T. Beating Stress. London: Allen & Unwin; 1997.
İçel S, Başoğul C. Effects of progressive muscle relaxation training with music therapy on sleep and anger of patients at Community Mental Health Center. Complementary Therapies in Clinical Practice. 2021; 43: 101338.
Johnson LM, Elsegood KE, Browne F. Outcomes of a co-produced and co-delivered relaxation course for service users and staff at a secure mental health service. The Journal of Mental Health Training, Education and Practice. 2022; doi:10.1108/JMHTEP-09-2020-0068
Ceylan B, Molu NG, Özcan FY, vd. Kronik psikiyatri hastalarına uygulanan atılganlık becerileri eğitiminin hastaların benlik saygısı ve içselleştirilmiş damgalama düzeylerine etkisi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021; 24(2):167-174.
Üstün G, Küçük L. The effect of assertiveness training in schizophrenic patients on functional remission and assertiveness level. Perspectives in Psychiatric Care. 2020; 56(2):297-307. doi: 10.1111/ppc.12427.
Türkçapar H. Depresyon: Klinik uygulamada bilişsel-davranışçı terapi (5. Baskı). İstanbul: Epsilon; 2020.
Atalay Z. Mindfulness (4. Baskı). İstanbul: İnkılap Kitabevi; 2019.
Burch V, Penman D. Sağlık için Farkındalık. (Sılacan Köseler, Çev.). İstanbul: Pegasus; 2017.
Khoury B, Lecomte T, Gaudiano BA, et al. Mindfulness interventions for psychosis: a meta-analysis. Schizophrenia Research. 2013; 150(1): 176-184.
Langer ÁI, Schmidt C, Mayol R, et al. The effect of a mindfulness-based intervention in cognitive functions and psychological well-being applied as an early intervention in schizophrenia and high-risk mental state in a chilean sample: study protocol for a randomized controlled trial. Trials. 2017;18(1): 1-9.
Liu YC, Li IL, Hsiao FH. Effectiveness of mindfulness‐based intervention on psychotic symptoms for patients with schizophrenia: a meta‐analysis of randomized controlled trials. Journal of Advanced Nursing. 2021;77(6): 2565-2580.
Korkmaz B. Yapısına göre psikoterapi türleri ve etik meseleler. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 20(36): 513-543. doi: 10.21550/sosbilder.418687
Billingsley BE, Steinberg ML. Motivational interviewing produces change talk in smokers with serious mental illness. Journal of Dual Diagnosis. 2021; 17(2): 151-158. doi: 10.1080/15504263.2021.1896826
Santa Ana EJ, LaRowe SD, Gebregziabher M, et al. Randomized controlled trial of group motivational interviewing for veterans with substance use disorders. Drug and Alcohol Dependence. 2021; 223:108716.
Özdemir H, Taşcı S. Motivasyonel görüşme tekniği ve hemşirelikte kullanımı. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2013; 1(1): 41-47.
Beck JS. Bilişsel Davranışçı Terapi: Temelleri ve Ötesi. (Muzaffer Şahin, Çev. Ed.). Ankara: Nobel; 2021.
Türkçapar H. Bilişsel-davranışçı terapi: Temel ilkeler ve uygulama (12. Baskı). İstanbul: Epsilon; 2018.
Behenck ADS, Wesner AC, Guimaraes LSP, et al. Anxiety sensitivity and panic disorder: evaluation of the ımpact of cognitive-behavioral group therapy. Issues in Mental Health Nursing. 2021; 42(2): 112-118.
Çapar Çiftçi M. (2021) Şizofreni Tanılı Bireylerde Bilişsel Davranışçı Terapi Temelli Psikoeğitimin İçselleştirilmiş Damgalanma ve İşlevsel İyileşmeye Etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
Harris R. Embracing Your Demons: an overview of acceptance and commitment therapy. Psychotherapy in Australia. 2006; 12(4): 2–8
Ferraz H, Wellman N. The ıntegration of solution-focused brief therapy principles in nursing: a literature review. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing. 2008; 15(1):37– 44.
Gerhart J, Holman K, Seymour B, et al. Group process as a mechanism of change in the group treatment of anger and aggression. International Journal of Group Psychotherapy. 2015; 65(2):181–208.
Eberling A, Uithoven A, Hassman K, et al. About Art Therapy and Mental Health: Effectiveness in Adult Patients with Depressive Mood and Anxiety Disorders. (30.11.2021tarihindehttps://nwcommons.nwciowa.edu/celebrationofresearch/2021/researchprojects2021/22/ adresinden ulaşılmıştır.)
Eren N, Öğünç NE, Keser V, et al. Psychosocial, symptomatic and diagnostic changes with long-term psychodynamic art psychotherapy for personality disorders. The Arts in Psychotherapy. 2014; 41(4): 375-385.
Souilm NM, Ali SA. Effect of psychodrama on the severity of symptoms in depressed patients. American Journal of Nursing Research. 2017; 5(5): 158-164.
Prosen S, Jendričko T. A pilot study of emotion regulation strategies in a psychodrama group of psychiatric patients. Journal of Creativity in Mental Health. 2019; 14(1): 2-9.
Tarashoeva G, Marinova-Djambazova P, Kojuharov H. Effectiveness of psychodrama therapy in patients with panic disorders: final results. International Journal of Psychotherapy. 2017; 21(2): 55-66.
Arguvanlı S. Bipolar bozukluğu olan bireyler ve aileleri. Türkiye Klinikleri. 2018; 4(1): 48-53.
Bekiroğlu S, Özden SA. Türkiye’de ağır ruhsal hastalığa sahip bireylere ve ailelerine yönelik psikososyal müdahaleler: sistematik bir inceleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2021; 13(1): 52-76.
Ersoy Özcan B, Ünsal Barlas G. Obsesif kompulsif bozukluğu olan hasta yakınlarında bakım yükü ve psikoeğitim. JAREN. 2017; 3 (Ek Sayı): 51-56.
Yıldız M. Şizofreni hastaları için toplumsal ruhsal beceri eğitimi. Ankara: Türkiye Sosyal Psikiyatri Derneği Yayınları; 2011.
Aşık E, Ünsal G. An evaluation of a psychoeducation programme for emotion identification and expression ın ındividuals diagnosed with schizophrenia. International Journal Of Mental Health Nursing. 2020; 29(4): 693-702.
Barlas Ünsal G, Işıl Ö. Kronik şizofren hastalarda psikososyal beceri eğitiminin etkinliğinin değerlendirilmesi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2010; 2:112-117.
APNA. About psychiatric-mental health nursing. (17.11.2021 tarihinde https://www.apna.org/about-psychiatric-nursing/ adresinden ulaşılmıştır).
Dönmez A. Toplum Ruh Sağlığı. Çam O. Engin E. (Ed.). Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Psikiyatri Hemşireliği Bakım Sanatı içinde. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevleri; 2021. p.798-205.
Oflaz F. Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliğinin Temelleri: Kanıta Dayalı Uygulama ve Bakım Kavramları. (Celale Tangül ÖZCAN & Nermin GÜRHAN, Çev. Ed.). Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi; 2016.
Resmi Gazete. Hemşirelik yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına dair yönetmelik. (17.11.2021 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/04/20110419-5.htm adresinden ulaşılmıştır).
Palmer C. Therapeutic Interventions. In Evans, K., Nizette, D., O’Brien, A. (Eds.), Psychiatric and Mental Health Nursing (4th ed.). Chatswood: Elsevier Australia; 2017. pp. 1415-1482.
Eren N. Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliğinde Terapötik Müdahaleler. Ünsal Barlas G, editör. Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliği. (1. Baskı). Ankara: Türkiye Klinikleri; 2018. p.34-41.
Morgan S. Case Management and Assertive Outreach. In Hannigan, B., Coffey, M. (Eds.), The Handbook of Community Mental Health Nursing (2 nd ed.). New York: Taylor & Francis Group; 2005. p. 261-274.
Townsend MC, Morgan KI. Psychiatric Mental Health Nursing: Conceps Of Care İn Evidence Based Practice (Ninth Edit). Philadelphia: Davis Company; 2018.
Egan G. The Skilled Helper—A Problem-Management and Opportunity-Development Approach to Helping (7th edn.) CA: Brooks/Cole, Pacific Grove; 2001.
Warrender D., Bain H, Murray I, et al. Perspectives of crisis intervention for people diagnosed with “borderline personality disorder”: an integrative review. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing. 2021; 28(2): 208-236.
Ogden J. Sağlık Psikolojisi. (Gülay Dirik, Çev. Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıcılık; 2019.
Okanlı A, İnan Budak M. Toplum Ruh Sağlığında Stres Öfke ve Kriz Yönetimi. Aylaz R. Dönmez A. (Ed.). Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliği içinde. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevleri; 2021. p.77-93.
Battison, T. Beating Stress. London: Allen & Unwin; 1997.
İçel S, Başoğul C. Effects of progressive muscle relaxation training with music therapy on sleep and anger of patients at Community Mental Health Center. Complementary Therapies in Clinical Practice. 2021; 43: 101338.
Johnson LM, Elsegood KE, Browne F. Outcomes of a co-produced and co-delivered relaxation course for service users and staff at a secure mental health service. The Journal of Mental Health Training, Education and Practice. 2022; doi:10.1108/JMHTEP-09-2020-0068
Ceylan B, Molu NG, Özcan FY, vd. Kronik psikiyatri hastalarına uygulanan atılganlık becerileri eğitiminin hastaların benlik saygısı ve içselleştirilmiş damgalama düzeylerine etkisi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021; 24(2):167-174.
Üstün G, Küçük L. The effect of assertiveness training in schizophrenic patients on functional remission and assertiveness level. Perspectives in Psychiatric Care. 2020; 56(2):297-307. doi: 10.1111/ppc.12427.
Türkçapar H. Depresyon: Klinik uygulamada bilişsel-davranışçı terapi (5. Baskı). İstanbul: Epsilon; 2020.
Atalay Z. Mindfulness (4. Baskı). İstanbul: İnkılap Kitabevi; 2019.
Burch V, Penman D. Sağlık için Farkındalık. (Sılacan Köseler, Çev.). İstanbul: Pegasus; 2017.
Khoury B, Lecomte T, Gaudiano BA, et al. Mindfulness interventions for psychosis: a meta-analysis. Schizophrenia Research. 2013; 150(1): 176-184.
Langer ÁI, Schmidt C, Mayol R, et al. The effect of a mindfulness-based intervention in cognitive functions and psychological well-being applied as an early intervention in schizophrenia and high-risk mental state in a chilean sample: study protocol for a randomized controlled trial. Trials. 2017;18(1): 1-9.
Liu YC, Li IL, Hsiao FH. Effectiveness of mindfulness‐based intervention on psychotic symptoms for patients with schizophrenia: a meta‐analysis of randomized controlled trials. Journal of Advanced Nursing. 2021;77(6): 2565-2580.
Korkmaz B. Yapısına göre psikoterapi türleri ve etik meseleler. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 20(36): 513-543. doi: 10.21550/sosbilder.418687
Billingsley BE, Steinberg ML. Motivational interviewing produces change talk in smokers with serious mental illness. Journal of Dual Diagnosis. 2021; 17(2): 151-158. doi: 10.1080/15504263.2021.1896826
Santa Ana EJ, LaRowe SD, Gebregziabher M, et al. Randomized controlled trial of group motivational interviewing for veterans with substance use disorders. Drug and Alcohol Dependence. 2021; 223:108716.
Özdemir H, Taşcı S. Motivasyonel görüşme tekniği ve hemşirelikte kullanımı. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2013; 1(1): 41-47.
Beck JS. Bilişsel Davranışçı Terapi: Temelleri ve Ötesi. (Muzaffer Şahin, Çev. Ed.). Ankara: Nobel; 2021.
Türkçapar H. Bilişsel-davranışçı terapi: Temel ilkeler ve uygulama (12. Baskı). İstanbul: Epsilon; 2018.
Behenck ADS, Wesner AC, Guimaraes LSP, et al. Anxiety sensitivity and panic disorder: evaluation of the ımpact of cognitive-behavioral group therapy. Issues in Mental Health Nursing. 2021; 42(2): 112-118.
Çapar Çiftçi M. (2021) Şizofreni Tanılı Bireylerde Bilişsel Davranışçı Terapi Temelli Psikoeğitimin İçselleştirilmiş Damgalanma ve İşlevsel İyileşmeye Etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
Harris R. Embracing Your Demons: an overview of acceptance and commitment therapy. Psychotherapy in Australia. 2006; 12(4): 2–8
Ferraz H, Wellman N. The ıntegration of solution-focused brief therapy principles in nursing: a literature review. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing. 2008; 15(1):37– 44.
Gerhart J, Holman K, Seymour B, et al. Group process as a mechanism of change in the group treatment of anger and aggression. International Journal of Group Psychotherapy. 2015; 65(2):181–208.
Eberling A, Uithoven A, Hassman K, et al. About Art Therapy and Mental Health: Effectiveness in Adult Patients with Depressive Mood and Anxiety Disorders. (30.11.2021tarihindehttps://nwcommons.nwciowa.edu/celebrationofresearch/2021/researchprojects2021/22/ adresinden ulaşılmıştır.)
Eren N, Öğünç NE, Keser V, et al. Psychosocial, symptomatic and diagnostic changes with long-term psychodynamic art psychotherapy for personality disorders. The Arts in Psychotherapy. 2014; 41(4): 375-385.
Souilm NM, Ali SA. Effect of psychodrama on the severity of symptoms in depressed patients. American Journal of Nursing Research. 2017; 5(5): 158-164.
Prosen S, Jendričko T. A pilot study of emotion regulation strategies in a psychodrama group of psychiatric patients. Journal of Creativity in Mental Health. 2019; 14(1): 2-9.
Tarashoeva G, Marinova-Djambazova P, Kojuharov H. Effectiveness of psychodrama therapy in patients with panic disorders: final results. International Journal of Psychotherapy. 2017; 21(2): 55-66.
Arguvanlı S. Bipolar bozukluğu olan bireyler ve aileleri. Türkiye Klinikleri. 2018; 4(1): 48-53.
Bekiroğlu S, Özden SA. Türkiye’de ağır ruhsal hastalığa sahip bireylere ve ailelerine yönelik psikososyal müdahaleler: sistematik bir inceleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2021; 13(1): 52-76.
Ersoy Özcan B, Ünsal Barlas G. Obsesif kompulsif bozukluğu olan hasta yakınlarında bakım yükü ve psikoeğitim. JAREN. 2017; 3 (Ek Sayı): 51-56.
Yıldız M. Şizofreni hastaları için toplumsal ruhsal beceri eğitimi. Ankara: Türkiye Sosyal Psikiyatri Derneği Yayınları; 2011.
Aşık E, Ünsal G. An evaluation of a psychoeducation programme for emotion identification and expression ın ındividuals diagnosed with schizophrenia. International Journal Of Mental Health Nursing. 2020; 29(4): 693-702.
Barlas Ünsal G, Işıl Ö. Kronik şizofren hastalarda psikososyal beceri eğitiminin etkinliğinin değerlendirilmesi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2010; 2:112-117.
Pages
77-98
Published
April 3, 2023
Copyright (c) 2023 Academician Book Portal
License
LicenseHow to Cite
1.
Aşık E. Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliğinde Terapötik Müdahaleler. In: Ünsal G, Avcı D, Duran S, editors. Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliği [Internet]. Türkiye: Academician Publishing Book DOI Portal; 2023 [cited 2026 Jul. 16]. pp. 77-98. Available from: https://omp35.books.akademisyen.net/index.php/akya/catalog/book/2510/chapter/12833
