Üreme Sistemi Fizyolojisi - Köksal, Burcu (Fizyoloji, 2024)
Üreme sistemi, yavru üretiminden sorumlu olan erkek ve dişi üreme sistemlerinde meydana gelen süreçleri ifade eder. Üreme sisteminin temel amacı gametleri (erkeklerde sperm, dişilerde yumurta) üretmek, taşımak, beslemek ve bu gametlerin döllenme yoluyla birleşmesini kolaylaştırmaktır. Spermatogenez, erkek germ hücrelerinin (spermatogonia) testislerin seminifer tübüllerinde olgun sperm hücreleri (spermatozoa) üretmek için çoklu bölünmelere uğradığı süreçtir. Hipotalamus, ön hipofiz bezini folikül uyarıcı hormon (FSH) ve luteinizan hormonu (LH) salgılaması için uyaran gonadotropin salgılatıcı hormonu (GnRH) salgılar. Bu hormonlar testislerde spermatogenezi ve testosteron üretimini düzenler. Testislerdeki Leydig hücreleri, önemli bir erkek cinsiyet hormonu olan testosteronu üretir. Testosteron, erkekte ikincil cinsel özelliklerin gelişmesinden, libidonun sürdürülmesinden ve spermatogenezin düzenlenmesinden sorumludur. Olgun sperm testislerden epididim, vas deferens ve ejakülat kanal yoluyla taşınır. Bu yapılar ejakülasyon sırasında spermin depolanmasını ve iletilmesini sağlar. Cinsel uyarılma sırasında sperm, yardımcı bezler (prostat, seminal veziküller ve burbourethral bezler) tarafından üretilen seminal sıvı ile karıştırılarak semen oluşturulur. Ejakülasyon, meninin penisten güçlü bir şekilde dışarı atılmasıdır. Oogenez, yumurtalıklarda yumurta hücresi gelişimi sürecidir. Erkeklerin aksine dişiler sınırlı sayıda yumurtayla doğarlar ve her menstrual döngüde bir tanesi atılır. Menstrual döngü, gonadotropin salgılayan hormon (GnRH), folikül uyarıcı hormon (FSH), luteinize edici hormon (LH), östrojen ve progesteron dahil olmak üzere hormonların karmaşık bir etkileşimi ile düzenlenir. Menstrual döngü, foliküler faz ve luteal faz olarak ikiye ayrılır. Ovulasyon sırasında yumurtalıklardan bir yumurta atılır ve fertilizasyona hazır hale gelir. Uterus potansiyel bir gebeliğe hazırlık amacıyla döngüsel değişikliklere uğrar. Endometriyum menstrual döngü sırasında kalınlaşır ve döllenme gerçekleşmezse mens aşamasında bir miktar kanla dökülür. Sperm, uterin tüpündeki bir yumurtayı döllerse, ortaya çıkan zigot rahme gider ve kalınlaşmış endometrial astarın içine yerleşerek gebeliği başlatır. Gelişen embriyo, korpus luteumun korunmasına yardımcı olan ve gebeliği desteklemek için progesteron üretiminin devam etmesini sağlayan insan koryonik gonadotropini (hCG) salgılar. The reproductive system refers to the processes occurring in the male and female reproductive systems that are responsible for the production of offspring. The main purpose of the reproductive system is to produce, transport and nourish gametes (sperm in males, eggs in females) and to facilitate the union of these gametes through fertilization. Spermatogenesis is the process by which male germ cells (spermatogonia) undergo multiple divisions to produce mature sperm cells (spermatozoa) in the seminiferous tubules of the testes. The hypothalamus secretes gonadotropin-releasing hormone (GnRH), which stimulates the anterior pituitary gland to secrete follicle-stimulating hormone (FSH) and luteinizing hormone (LH). These hormones regulate spermatogenesis and testosterone production in the testicles. Leydig cells in the testicles produce testosterone, an important male sex hormone. Testosterone is responsible for the development of secondary sexual characteristics in men, maintaining libido and regulating spermatogenesis. Mature sperm are transported from the testicles through the epididymis, vas deferens and ejaculate duct. These structures enable the storage and delivery of sperm during ejaculation. During sexual arousal, sperm is mixed with seminal fluid produced by the accessory glands (prostate, seminal vesicles, and bulbourethral glands) to form semen. Ejaculation is the forceful ejection of semen from the penis. Oogenesis is the process of egg cell development in the ovaries. Unlike males, females are born with a limited number of eggs and one is expelled each menstrual cycle. The menstrual cycle is regulated by a complex interaction of hormones, including gonadotropin-releasing hormone (GnRH), follicle-stimulating hormone (FSH), luteinizing hormone (LH), estrogen, and progesterone. The menstrual cycle is divided into follicular phase and luteal phase. During ovulation, an egg is released from the ovaries and becomes ready for fertilization. The uterus undergoes cyclical changes in preparation for a potential pregnancy. The endometrium thickens during the menstrual cycle and sheds some blood during menstruation if fertilization does not occur. If sperm fertilizes an egg in the uterine tube, the resulting zygote travels to the uterus and implants in the thickened endometrial lining, initiating pregnancy. The developing embryo secretes human chorionic gonadotropin (hCG), which helps maintain the corpus luteum and ensures continued production of progesterone to support pregnancy.​