Aydın Kuvayımilliyesi’nde İki Öncü Şahsiyet: Yüzbaşı Tahir Bey ve Ali Zühtü Bey - Akcan, Erol (Milli Mücadelede Aydın Sancağı, 2024)
Yunanlıların İzmir’i işgalinin bir sonucu olarak ortaya çıkan Aydın Kuvayımilliyesi’nin bünyesinde asker-sivil, toplumun farklı kesimlerinden çok sayıda insan yer almıştır. Bu çalışmada, biri sivil diğeri askerî kanattan olmak üzere iki öncü Kuvayımilliyecinin, bu dönemdeki faaliyetleri incelenmiştir. Bu isimlerden birincisi, Sultanhisarlı Ali Zühtü Bey’dir. Ali Zühtü Bey, Aydın Kuvayımilliyesi’nin sivil organları diyebileceğimiz Nazilli Kongreleri’nde yer aldığı gibi Nazilli Heyet-i Merkeziyesi’ne üye olarak seçilmiştir. Millî Mücadele’nin sonuna kadar bu kuruluşun bünyesinde çalışmalarını sürdürmüştür. Kendisinin mücadeleden sonra Celal Nuri’ye gönderdiği, Aydın Kuvâ-yıMilliyesi’nin ortaya çıkışını ve faaliyetlerini anlattığı bir mektubuna da ilk defa bu çalışmada yer verilmiştir. Çalışmada incelenen ikinci isim Yüzbaşı Tahir Bey’dir. Yüzbaşı Tahir Bey, Yunan işgalinin hemen başlangıcında Ödemiş’te inisiyatif alarak Kuvayımilliye’yi oluşturmaya ve işgale karşı silahla karşı koymaya teşebbüs eden tarihî şahsiyetlerden biridir. Ödemiş’teki ilk Kuvayımilliye’nin kumandanlığını yapan Yüzbaşı Tahir Bey, Aydın Kuvayımilliyesi’nin en üst askerî kuruluşu olan “Harekât-ı Harbiye-i Umumiye Heyeti” reisliğini yapmıştır. Bu çalışmada, Yüzbaşı Tahir Bey’in bu kuruluşun reisliğine getirilmeden önceki ve sonraki faaliyetleri ele alınmıştır. Ayrıca ilk defa bu çalışmada, bahsi edilen askerî kuruluşun bir krokisine yer verilmiştir.