Sürdürülebilirlik Odaklı Stem: Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının Sürdürülebilirlik Farkındalık ve Sosyal Sorumluluklarının Geliştirilmesi - Büber, Ayşe (Fen Eğitimi Araştırmalarına Güncel Bakış XI, 2024)
Dünya genelinde doğal kaynakların tükenmesi ve çevresel bozulma sorunlarının artması, sürdürülebilir kalkınma kavramını önemli bir çerçeve olarak öne çıkarmıştır. Bu bağlamda, eğitim, sürdürülebilir kalkınmanın teşvik edilmesinde kritik bir rol oynar. Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) eğitimi, öğrencilerin bilimsel ve teknolojik becerilerini geliştirirken, çevresel ve sosyal sorumluluk farkındalıklarını artırma potansiyeline sahiptir. Bu çalışma, sürdürülebilirlik odaklı STEM etkinliklerinin fen bilimleri öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalığı ve sosyal sorumlulukları üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde üçüncü sınıfta öğrenim gören 19 fen bilgisi öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. 12 hafta süren bu araştırmada, katılımcılar 6 sürdürülebilirlik odaklı STEM uygulamasına katılmıştır. Katılımcılara, sürdürülebilir kalkınma farkındalığı ölçeği ve sosyal sorumluluk ölçeği kullanılarak ön test ve son test uygulanmıştır. Ayrıca, açık uçlu sorular aracılığıyla uygulama öncesi ve sonrası katılımcıların bu uygulamalara yönelik beklentileri ve değerlendirmeleri incelenmiştir. Verilerin analizi, öğretmen adaylarının sürdürülebilirlik odaklı STEM etkinliklerine katılımının sürdürülebilir kalkınma farkındalığı ve sosyal sorumluluk düzeylerinde artış sağladığını ancak bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olmadığını göstermektedir. Buna karşın, nitel verilerin analizi, öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının arttığını, daha sorumlu bireyler olma bilinçlerinin geliştiğini ve toplumda değişim ajanları olarak yer alma güçlerinin farkına vardıklarını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, sürdürülebilirlik odaklı STEM eğitiminin fen bilimleri öğretmen adaylarının çevresel, toplumsal ve ekonomik bilinç düzeylerini artırdığı ve daha sorumlu bireyler olmalarını sağladığı belirlenmiştir. Eğitim müdahalelerinin süreleri, yoğunluğu, katılımcıların başlangıç düzeyleri ve motivasyonları gibi faktörlerin kontrol altında tutulduğu daha kapsamlı araştırmaların yapılması önerilmektedir.