Uykusuzluk

Özet

Fizyolojik ve periyodik bir süreç olan uyku, insan ömrünün yaklaşık üçte birini kaplamasına rağmen hala birçok bilinmeyen yönleri olan, bireyin sağlık ve yaşam kalitesini doğrudan etkileyen, çok boyutlu, temel ve vazgeçilmez yaşam aktivitelerinden biridir. Uyku ve dinlenme sağlıklı olma durumunun sürdürülmesinde, hastalıkların iyileşmesinde önemli rol oynar. İşlevsel açıdan, bireyin uygun zaman diliminde yeterli kalitede uyuyamadığı için dinlenemediği, yeni bir güne hazır olamadığı durum olarak tanımlanabilen uykusuzluk, aynı zamanda uykuya dalma, uykuyu sürdürme ve sonlandırmaya ilişkin sorunlarla karakterize, dinlendirici olmayan uykudur. Uykusuzluk, bireyin sağlığı üzerinde olumsuz etki göstermekte, hastanın iyileşme sürecini uzatmakta ve hastanede kalış süresini artırmaktadır. Yoğun bakım üniteleri, ciddi sağlık sorunları olan hastaların bakım ve tedavilerinin sürdürüldüğü, teknik açıdan donanımlı ortamlardır. Bu ünitelerde yatan hastalarda uyku sorunları; ağrı, fiziksel durum, ilaç tedavisi, ölüm korkusu, ışıklandırma, çevresel gürültü, hoş olmayan kokular, yabancı aletler, hemşirelik girişimleri, invaziv girişimler, mahremiyet kaybı ve aileden uzak kalma gibi pek çok nedenlerle sık olarak görülmektedir. Yoğun bakım ekip üyelerinin uykunun önemi, gerekliliği ve sağlığı geliştirici yönü konusunda bilgi alışverişinde bulunmaları, yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların en üst düzeyde uyku ve dinlenmelerinin sağlanmasında önemli bir etkendir. Yoğun bakımda uyku kalitesini arttırmak için ortamdaki gürültünün azaltılması, uykuyu kolaylaştırıcı ilaçların uygulanması, yeterli uyku için kesintisiz zamanın sağlanması, etkili ağrı tedavisi, müzik terapisi vb. gibi uygulamalar önerilmektedir.

Sleep, which is a physiological and periodic process, is one of the multidimensional, basic and indispensable life activities that, although it covers approximately one third of human life, still has many unknown aspects and directly affects the health and quality of life of the individual. Sleep and rest play an important role in maintaining good health and healing diseases. In functional terms, insomnia can be defined as a situation in which the individual cannot rest or be ready for a new day with the reason of cannot sleep in sufficient quality in the appropriate time period. It is also a non- restorative sleep characterized by problems in falling asleep, maintaining and ending sleep. Insomnia has a negative impact on the individual's health, prolongs the patient's recovery process and increases the length of hospital stay. Intensive care units are technically equipped environments where the care and treatment of patients with serious health problems continues. Sleep problems in patients hospitalized in these units; It is frequently seen for many reasons such as pain, physical condition, medication, fear of death, lighting, environmental noise, unpleasant odors, foreign instruments, nursing interventions, invasive interventions, loss of privacy and being away from the family. Exchanging information between intensive care team members about the importance, necessity and health-promoting aspect of sleep is an important factor in ensuring the highest level of sleep and rest for patients in the intensive care unit. To improve sleep quality in intensive care interventions such as reducing ambient noise, administering sleep-facilitating medications, providing uninterrupted time for adequate sleep, effective pain treatment, music therapy, etc. are recommended.

Referanslar

Ahn YH, Lee HY, Lee SM, Lee J. Factors influencing sleep quality in the intensive care unit: a descriptive pilot study in Korea. Acute and Critical Care 2023 August 38(3):278-285.
Al Mutair A, Shamsan A, AlFaqiri A, Al-Omari A. Intensive Care Unit Patients’ Perception of Sleep Quality and Factors of Sleep Disruption: Cross-sectional Study. Dr. Sulaiman Al Habib Medical Journal Vol. 1(1-2); June (2019), pp. 30–35.
Adam S. Çeviri: Bayrak S. Klinik Yoğun Bakım İçinde Kritik Hastalarda Hemşirelik Sorunları 2010, İstanbul, s. 200.
Darbyshire JL, Young JD. An investigation of sound levels on intensive care units with reference to the WHO guidelines. Critical Care 2013, 17, 187.
Delisle S, Ouellet P, Bellemare P, Tétrault JP, Arsenault P. Sleep quality in mechanically ventilated patients: comparison between NAVA and PSV modes. Annals of Intensive Care 2011, 1:42.
Elliot R, McKinley S, Cistulli P. The quality and duration of sleep in the intensive care setting: An integrative review. International Journal of Nursing Studies 2011, 384–400.
Elliott R, McKinley S. The development of a clinical practice guideline to improve sleep in intensive care patients: A solution focused approach. Intensive and Critical Care Nursing 2014, 30, 246-256.
Franck L, Tourtier JP, Libert N, Grasser L, Aurovet Y. How did you sleep in the ICU? Critical Care 2011; 15: 408.
Huang H, Jiang L, Shen L, Zhang G, Zhu B, Cheng J, Xi X. Impact of oral melatonin on critically ill adult patients with ICU sleep deprivation: study protocol for a randomized controlled trial. Trials Journal, 2014, 15:327.
Landis CA, Heitkemper MMcLean. Sleep and Sleep disorders, In Medical-Surgical Nursing. Assesment and management of Clinical Problems, SL Lewis, SR Dırksen, McL Heitkemper, L Bucher, IM Camera (Eds), 8 th Ed. USA, Mosby Elsevier, 2011, 112-121.
Little A. Either C. Ayas N, Thanachayanont T, Jiang D, Mehta S. A patient survey of sleep quality in the Intensive Care Unit. Minerva Anestesiol 2012; 78: 406-14.
Taylor C, Lillis C, LeMone P, Lynn P. Fundamentals of Nursing: The Arts and Science of Nursing Care, 7th Ed. Philadelphia, Lippincott Williams & Wilkins, 2011, 1079-1108.
Tunçay G. Y. Uçar H. Hastaları Yoğun Bakım Ünitesinin Fiziksel Ortam Özelliklerine İlişkin Görüşleri, Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi 2010; 33-46.
Uzun K, Yavşan D. M, Yoğun Bakımda Uyku, Güncel Göğüs Hastalıkları Serisi, 2014; 2 (2): 230-236.
Yalın H, Kürtüncü M. Uyku ve dinlenmenin değerlendirilmesi. Ed: F. Eti Aslan, Sağlığın Değerlendirilmesi, Acıbadem Üniversitesi Yayını, Özyurt Matbaacılık, 2014, 95-106.
Yazdannik AR, Zareie A, Hasanpour M, Kashefi P. The effect of earplugs and eye mask on patients’perceived sleep quality in intensive care unit, Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research, 2014, 19;6, 673-678.

Gelecek

21 Mart 2024

Lisans

Lisans

Nasıl Atıf Yapılır

1.
Yalın H. Uykusuzluk. Içinde: Eti Aslan F, Olgun N, editörler. Yoğun Bakım Seçilmiş Semptom Bulguların Yönetimi (3. BASKI) [Internet]. Türkiye: Akademisyen Yayınevi Kitap DOI Portalı; 2024 [a.yer 13 Temmuz 2026]. ss. 573-82. Erişim adresi: https://omp35.books.akademisyen.net/index.php/akya/catalog/book/3016/chapter/13778