Siyaset Sosyolojisinin Fikri Temelleri, Kapsamı ve Siyaset Biliminden Farkı
Synopsis
Sosyal bilimler literatüründe siyaset kavramı ve siyaset teorileri ile ilgili birçok çalışma mevcuttur. Bu çalışmalar siyaseti açıklama gayreti içinde olmuşlardır. Bu çalışmada da siyaset kavramı ele alınmakla beraber, üzerinde durulan konular bakımından diğer çalışmalardan ayrılan bazı farklılıklar söz konusudur. Öncelikle çalışmada siyaset sosyolojisinin fikri temelleri, kapsamı ve siyaset biliminden farkı çözümlenmiştir. Bu çözümlemenin genişletilmesi amacıyla sosyolojinin, siyasetin, siyaset sosyolojisinin tanımları yapılmıştır. Ardından siyaset sosyolojisinin fikir temelleri, vurgulanarak, siyaset sosyolojisi ve siyaset bilimi arasındaki fark ele alınmış, siyaset sosyolojisine dair güncel tartışmalar çözümlenmiştir. Siyaset sosyolojisinin, siyaset bilimi ile olan farkının yanı sıra siyaset sosyolojisinde ele alınan kavramların siyaset bilimi tarafından da kullanıldığı ve aradaki farkın toplumu etkileyen ilişkiler süreci olduğu vurgulanmıştır. Sosyolojinin siyaset alanı içerisinde sorunsallaştırdığı siyaset toplum ilişkisi, toplumsal grupların siyasal davranışları ve siyaset kurumunun konuları da yeni teorilerin ortaya çıkmasında etkili olmuştur. Bu sayede işlevselci, çoğulcu, seçkinci (elit teori) ve Marksist çatışmacı gibi sosyolojik yaklaşımlar ön plana çıkmıştır. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı siyaset sosyolojisi ve siyaset bilimi arasındaki temel farkı ortaya koyarak, sosyolojinin, siyasetin, siyaset biliminin, siyaset sosyolojisinin tanımlarını yapmaktır. Ayrıca her iki disiplinin de ilgi alanına giren iktidar, siyasal iktidar, otorite, politika, devlet, demokrasi, meşruluk, siyasi partiler, sivil toplum örgütleri, yeni toplumsal hareketler, baskı grupları vb. temel kavramları açıklama gayreti sürdürülmüştür. Son olarak da siyaset sosyolojisinin ilgi alanına giren güncel konular çözümlenmiştir.
References
Aksoy, H. (1994). Devlet ve Demokrasi. İstanbul: Yön Yayıncılık.
Atay, E. E. (2008). Anayasa Kavramının Tanımı, Hazırlanması ve Değiştirilmesi Arasındaki İlişki. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XII, Y. 2008, Sa. 1-2, ss. 503-543.
Bal, H. (2020). Kurumlar Sosyolojisi. Bursa: Sentez Yayınları.
Beckman, B. (1998) Demokratikleşmeyi Açıklamak: Sivil Toplum Kavramı Üzerine Notlar, Sivil Toplum Demokrasi ve İslam Dünyası, Editör: Elisabeth Özdalga, Sune Persson, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
Beetham, D. (2014). Demokrasi ve İnsan Hakları. (Çev. Bilal Canatan). Ankara: Liberte Yayınları.
Bilton, T., Bonnett, K., Jones, P., Skinner, D., Stanworth, M. & Webster, A. (2008). Sosyoloji, (Çev.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Bottomore, T. (2017) Siyaset Sosyolojisi (Çev. Erol Mutlu). İstanbul: İletişim Yayınları.
Bozkurt, V. (2006). Değişen Dünyada sosyoloji, Temeller, Kavramlar, Kurumlar. Bursa Ekin Kitabevi.
Britannica (2024). Political Party. 26 Temmuz 2024 tarihinde https://www.britannica.com/topic/political-party adresinden erişildi.
Buzzell, T., Dobratz, B. A., & Waldner, L. K. (2001). ThePolitics of SocialInequality. 21 Temmuz 2024 tarihinde https://researchonline.stthomas.edu/esploro/outputs/book/Politics-of-Social-Inequality/991015132103203691 adresinden erişildi.
Çayır, K. (2016). Toplumsal Sahnenin Yeni Aktörleri: Yeni Sosyal Hareketler. İçinde Kenan Çayır (Edt.), Yeni Sosyal Hareketler (ss. 11-30). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Çelebi, A. (2003). Toplum ve Siyaset, İçinde İhsan Sezal (Der.) Sosyolojiye Giriş. Ankara: Martı Kitap ve Yayınevi.
Daver, B. (1993). Siyaset Bilimine giriş, (5. Baskı). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Develioğlu, F. (1993). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat. Ankara: Aydın Kitabevi.
Domhoff, G. W. (2005). Power Structure Research and the Hopefor Democracy. 21 Temmuz 2024 tarihinde https://whorulesamerica.ucsc.edu/methods/power_structure_research.html adresinden erişildi.
Duverger, M. (2002). Sosyal Bilimlere Giriş (6. Basım), (Çev. Ünsal Oskay). Ankara: Bilgi Yayınevi.
Duverger, M. (2019). Siyaset Sosyolojisi (Çev. Şirin Tekeli). İstanbul: Varlık Yayınları.
Foucault, M. (2005) Özne ve İktidar, Çev. Işık Ergüden, Osman Akınbay, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Giddens, A. (2006) Sosyoloji. (Çev. Cemal Güzel). İstanbul: Ayraç Yayınları.
Glatung, J. (2013). İnsan Hakları. (Çev. Müge Sözen). İstanbul: Metis Yayınları.
Haralambos, M., Holborn, M. & Heald, R. (2004). Sociology: ThemesandPerspectives, (6th Edition). London: Harper Collins Publishers.
Heywood, A. (2007) Siyaset, (Çev. Bekir Berat Özipek, Bican Şahin, Mete Yıldız, Zeynep Kopuzlu, Sabahattin Seçilmişoğlu, Atilla Yayla). Ankara: Adres Yayınları.
Hira, İ. (2016). Yeni Toplumsal Hareketler: Politik Öncelikten Kimlik Vurgusuna. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, Cilt: XI Sayı: I (143-156).
Kapani, M. (2008). Politika Bilime Giriş, (18. Baskı). İstanbul: Bilgi Yayınevi.
Karakaş, M. (2002). İktidar İlişkileri Açısından Bilim ve Sosyoloji. AKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt IV, Sayı 1.
Kışlalı, A.T. (2000). Siyaset Bilimi, (8. Baskı). Ankara: İmge Kitapevi.
Kızılçelik, (1994), Sosyoloji Teorileri I-II-III, Emre Yayınları, Konya
Kocadaş, B. (2019). Toplum Toplumsal Yapı ve Kurumlar (3. Baskı). İstanbul: Doğu Kütüphanesi.
Macionis, J. (2012). Sosyoloji (Çev. Ed: Vildan Akan). Ankara: Nobel Yayınları.
Marx, K. (2005). Komünist Manifesto ve Komünizmin İlkeleri, (Çev. Muzaffer Erdost). Ankara: Sol Yayınları.
Mills, C. W. (2017). İktidar Seçkinleri. (Çev. Ünsal Oskay). İstanbul: İnkılap Kitapevi.
Mosca, G. (1939). TheRuling Class. New York: McGraw-Hill Book Company.
Nash, K. (2010). Contemporary Political Sociology: globalization, politics, power. Chichester, Sussex: Wiley-Blackwell.
Pareto, V. (2018). Seçkinlerin Yükselişi ve Düşüşü (Çev. Merve Zeynep Doğan). Ankara: Doğu Batı
Pareto, V. (2018). Seçkinlerin Yükselişi ve Düşüşü/Kuramsal Bir Sosyoloji Uygulaması. (Çev. Merve Zeynep Doğan). İstanbul: Doğu Batı Yayınları.
Pierson, C. (2000). Modern Devlet, (Çev. D. Hattatoğlu). İstanbul: Chivi Yazıları Yayınevi.
Sarıbay, A. Y. (1998). Siyaset, Demokrasi ve Kimlik. Bursa: Asa Yayınları.
Schmidt, M. G. (2002). Demokrasi Kuramlarına Giriş, (2. Baskı), (Çev. M. Emin Köktaş). Ankara: Vadi Yayınları.
Schumpeter, J. A. (1952). Capitalism, Socialism and Democracy, 5. Ed. Londra: Unwin University Books.
Senet, R. (1992). Otorite (Çev. Kamil Durand). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Şeylan, G. (1981). Çağdaş Siyasal sistemler. Ankara: Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü.
Therborn, G. (1998). Sivil Toplumun Ötesi: Demokratik Deneyimler ve “Ortadoğu”ya Uygunlukları. İçinde Elisabeth Özdalga, Sune Persson (Edt.), Sivil Toplum Demokrasi ve İslam Dünyası. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları,
Tolan, B. (2000). Sosyoloji. Ankara: Gazi Kitapevi.
Topses, M.D. (2020). Kurumlar Sosyolojisi. Ankara: Nobel Yayınları.
Touraine, A. (2016). Toplumdan Toplumsal Harekete. İçinde Kenan Çayır (Edt.) Yeni Sosyal Hareketler. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Vergin, N. (2003). Siyasetin Sosyolojisi: Kavramlar, Tanımlar, Yaklaşımlar. İstanbul: Bağlam Yayınevi.
Weber, M. (1993). Sosyoloji Yazıları, (Çev. T. Parla), İstanbul: Hürriyet Vakfı Yayınları.
Weber, M. (1962). Basic Consepts of Sociology. London.
Yumatle, C. (2015). Pluralism. The Encyclopedia of Political Thought, First Edition. Edited by Michael T. Gibbons, Published by John Wiley & Sons, Ltd. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2830483
