Acil Serviste Reçeteleme İlkeleri
Synopsis
Acil servise başvuran hastaların ilk muayene ve müdahalesi sonrası tedavi planlaması yapıldıktan sonra hastaların idame tedavisinin devamı için reçete hazırlanır. Reçete yazımında akılcı ilaç kullanımı, hastaların klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine göre seçilmiş uygun ilaca, yeterli dozda ve uygun sürede kullanacağı şekilde, en düşük maliyetle kolayca ulaşabilmeleri olarak tanımlanmıştır. Tanı koymayı, prognozu tahmin etmeyi, tedavinin hedeflerini belirlemeyi, en uygun tedaviyi seçmeyi ve bu tedavinin etkilerini izlemeyi içeren bir yaklaşım olarak akılcı reçete yazımından bu bölümde bahsedilecektir.
References
Aslan H, Aslan EÇ. Acil Poliklinik Başvuru Tanılarının ve Ödemelerin Harcamayı Karşılama Oranının İncelenmesi [Internet]. Available from: https://www.researchgate.net/publication/359176101
https://www.titck.gov.tr/faaliyetalanlari/ilac/akilci-ilac-kullanimi [Internet]. [cited 2023 Sep 29]. Available from: https://www.titck.gov.tr/faaliyetalanlari/ilac/akilci-ilac-kullanimi
The rational use of drugs and WHO. Dev Dialogue. 1985;(2):1–4.
Ergün Y, Altıntaş aykan D. Akılcı İlaç Kullanımında Genel İlkeler. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2019 Mar 31;28(1):19–27.
Almarsdóttir AB, Traulsen JM. Rational use of medicines--an important issue in pharmaceutical policy. Pharm World Sci. 2005 Apr;27(2):76–80.
WHO Policy Perspectives on Medicines-Promoting rational use of medicines: core components WHO Policy Perspectives on Medicines [Internet]. 2002. Available from: http://www.msh.org/
Toklu HZ. The role of the doctor and pharmacist in improving patient compliance in the process of rational drug use. Turkiye Aile Hekimligi Dergisi. 2010;14(3):139–45.
İlaç Etkileşimi. [cited 2023 Oct 2]; Available from: https://e-kutuphane.teb.org.tr/pdf/raporlar/ilac_risk/16.pdf
Günaydın M, Gunduz A. Acil Serviste Antimikrobiyal Tedavinin Genel İlkeleri Evaluation of Frequency, Causes of Inappropriate Attendance to the Emergency Departments and Relationship to Overcrowding in Trabzon Province View project irisin View project [Internet]. Available from: https://www.researchgate.net/publication/349917406
WHO. Safety to Medicines: A Guide to Detecting and Reporting Adverse Drug Reactions - Why Health Professionals Need to Take Action. 2002. Geneva http://apps.who.int/medicinedocs/en/d/Jh2992e/. Safety of Medicines. 2002.
Halli-Tierney AD, Scarbrough C, Carroll D. Polypharmacy: Evaluating Risks and Deprescribing. Am Fam Physician. 2019 Jul 1;100(1):32–8.
Sharma R, Arora M, Garg R, et al. A closer look at the 2019 Beers criteria. Drugs & Therapy Perspectives. 2020 Mar 4;36(3):116–22.
https://globalrph.com/medcalcs/medication-appropriateness-index-calculator/.
O’Mahony D. STOPP/START criteria for potentially inappropriate medications/potential prescribing omissions in older people: origin and progress. Expert Rev Clin Pharmacol. 2020 Jan 2;13(1):15–22.
Leipzig RM, Cumming RG, Tinetti ME. Drugs and falls in older people: a systematic review and meta-analysis: II. Cardiac and analgesic drugs. J Am Geriatr Soc. 1999 Jan;47(1):40–50.
Delali Agbeko Djochie R, Owusu-Donkor Ashanti Regional Health Directorate R, Elizabeth Modupe G, et al. Evaluation of rational medicine prescribing: A cross-sectional study of public hospitals in the Ashanti Region of Ghana. 2023; Available from: https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-3059557/v1
Aydın B,Gelal A. Akılcı ilaç kullanımı: Yaygınlaştırılması ve tıp eğitiminin rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2012; 26(1): 57 - 63.
Maxwell SR. Rational prescribing: the principles of drug selection. Clin Med (Lond). 2016 Oct;16(5):459–64.
Vançelik S, Çalıkoğlu O, Güraksın A, et al. Pratisyen Hekimlerin Reçete Yazımını Şekillendiren Faktörler ve Akılcı İlaç Kullanım Kriterlerini Önemseme Durumları.
Akıncı A, Uğurlu M.Ü, Gönüllü N, et al. Pratisyen Hekimlerin Akılcı İlaç Kullanımı Konusunda Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi. [cited 2023 Oct 8]; Available from: https://www.ttb.org.tr/STED/sted0702/ilac.pdf
Elma A, Başaran Güngör B. Marmara University School of Medicine pre-clinical years students’ knowledge, view and behavior about rational drug use. The Journal of Turkish Family Physician. 2020 Jun 15;11(2):68–82.
H. Z. Güney et al., “Probleme Dayalı Akılcı İlaç Kullanımı Eğitimi İçerisinde Reçete Değerlendirme Uygulaması Tıp Fakültesi 5. Sınıf Öğrencileri Reçete Yazma Becerilerini Artırıyor.,” 19. Ulusal Farmakoloji Kongresi, Turkey, 2007.
Sağır M, Parlakpınar H, İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı H. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2014; 3 (2): 32-35 Akılcı İlaç Kullanımı Rational Use of Medicaments.
Reçete Yazma Rehberi [Internet]. [cited 2023 Oct 11]. Available from: https://ekutuphane.saglik.gov.tr/Home/GetDocument/147
Kayalı A, Payza U, Bilgin S, et al. Üst Solunum Yolu Enfeksiyonlarında Hızlı Antijen Testleri ile Klinik Skorlama Sistemlerinin Karşılaştırılması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021 Dec 29;10(4):921–7.
Gökhan A, İstanbul A, Cerrahpaşa Ü, Fakültesi T, Farmakoloji T, Dalı A. FARMAKOKİNETİK / FARMAKODİNAMİK TEMEL TANIMLAR.
Bayram D, Aydin V, Gelal A, et al. Generic drug prescribing in primary care: A nationwide analysis. Int J Clin Pract. 2021 Aug;75(8): e14284.
Büyükokuroğlu M, Tanyeri P, Keleş R. İlaç-İlaç Etkileşimleri Konusunda Farkındalık. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019 Sep 30;4(3):377–91.
https://recetem.enabiz.gov.tr/.
https://medeczane.sgk.gov.tr/doktor/login.jsp.
Qureshi N, Al-Dossari D, Al-Zaagi I, et al. Electronic Health Records, Electronic Prescribing and Medication Errors: A Systematic Review of Literature, 2000-2014. Br J Med Med Res. 2015 Jan 10;5(5):672–704.
Yiğit E, Keleşmehmet H. A qualitative analysis about the application of electronic prescription. The Journal of Turkish Family Physician. 2019 Mar 15;10(1):2–17.
Bulut S, Yıldız A, Kaya S. Evaluation of Transition to Electronic Prescriptions in Turkey: Perspective of Family Physicians. Int J Health Policy Manag. 2019 Jan 1;8(1):40–8.
https://www.titck.gov.tr/faaliyetalanlari/ilac/akilci-ilac-kullanimi [Internet]. [cited 2023 Sep 29]. Available from: https://www.titck.gov.tr/faaliyetalanlari/ilac/akilci-ilac-kullanimi
The rational use of drugs and WHO. Dev Dialogue. 1985;(2):1–4.
Ergün Y, Altıntaş aykan D. Akılcı İlaç Kullanımında Genel İlkeler. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2019 Mar 31;28(1):19–27.
Almarsdóttir AB, Traulsen JM. Rational use of medicines--an important issue in pharmaceutical policy. Pharm World Sci. 2005 Apr;27(2):76–80.
WHO Policy Perspectives on Medicines-Promoting rational use of medicines: core components WHO Policy Perspectives on Medicines [Internet]. 2002. Available from: http://www.msh.org/
Toklu HZ. The role of the doctor and pharmacist in improving patient compliance in the process of rational drug use. Turkiye Aile Hekimligi Dergisi. 2010;14(3):139–45.
İlaç Etkileşimi. [cited 2023 Oct 2]; Available from: https://e-kutuphane.teb.org.tr/pdf/raporlar/ilac_risk/16.pdf
Günaydın M, Gunduz A. Acil Serviste Antimikrobiyal Tedavinin Genel İlkeleri Evaluation of Frequency, Causes of Inappropriate Attendance to the Emergency Departments and Relationship to Overcrowding in Trabzon Province View project irisin View project [Internet]. Available from: https://www.researchgate.net/publication/349917406
WHO. Safety to Medicines: A Guide to Detecting and Reporting Adverse Drug Reactions - Why Health Professionals Need to Take Action. 2002. Geneva http://apps.who.int/medicinedocs/en/d/Jh2992e/. Safety of Medicines. 2002.
Halli-Tierney AD, Scarbrough C, Carroll D. Polypharmacy: Evaluating Risks and Deprescribing. Am Fam Physician. 2019 Jul 1;100(1):32–8.
Sharma R, Arora M, Garg R, et al. A closer look at the 2019 Beers criteria. Drugs & Therapy Perspectives. 2020 Mar 4;36(3):116–22.
https://globalrph.com/medcalcs/medication-appropriateness-index-calculator/.
O’Mahony D. STOPP/START criteria for potentially inappropriate medications/potential prescribing omissions in older people: origin and progress. Expert Rev Clin Pharmacol. 2020 Jan 2;13(1):15–22.
Leipzig RM, Cumming RG, Tinetti ME. Drugs and falls in older people: a systematic review and meta-analysis: II. Cardiac and analgesic drugs. J Am Geriatr Soc. 1999 Jan;47(1):40–50.
Delali Agbeko Djochie R, Owusu-Donkor Ashanti Regional Health Directorate R, Elizabeth Modupe G, et al. Evaluation of rational medicine prescribing: A cross-sectional study of public hospitals in the Ashanti Region of Ghana. 2023; Available from: https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-3059557/v1
Aydın B,Gelal A. Akılcı ilaç kullanımı: Yaygınlaştırılması ve tıp eğitiminin rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2012; 26(1): 57 - 63.
Maxwell SR. Rational prescribing: the principles of drug selection. Clin Med (Lond). 2016 Oct;16(5):459–64.
Vançelik S, Çalıkoğlu O, Güraksın A, et al. Pratisyen Hekimlerin Reçete Yazımını Şekillendiren Faktörler ve Akılcı İlaç Kullanım Kriterlerini Önemseme Durumları.
Akıncı A, Uğurlu M.Ü, Gönüllü N, et al. Pratisyen Hekimlerin Akılcı İlaç Kullanımı Konusunda Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi. [cited 2023 Oct 8]; Available from: https://www.ttb.org.tr/STED/sted0702/ilac.pdf
Elma A, Başaran Güngör B. Marmara University School of Medicine pre-clinical years students’ knowledge, view and behavior about rational drug use. The Journal of Turkish Family Physician. 2020 Jun 15;11(2):68–82.
H. Z. Güney et al., “Probleme Dayalı Akılcı İlaç Kullanımı Eğitimi İçerisinde Reçete Değerlendirme Uygulaması Tıp Fakültesi 5. Sınıf Öğrencileri Reçete Yazma Becerilerini Artırıyor.,” 19. Ulusal Farmakoloji Kongresi, Turkey, 2007.
Sağır M, Parlakpınar H, İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı H. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2014; 3 (2): 32-35 Akılcı İlaç Kullanımı Rational Use of Medicaments.
Reçete Yazma Rehberi [Internet]. [cited 2023 Oct 11]. Available from: https://ekutuphane.saglik.gov.tr/Home/GetDocument/147
Kayalı A, Payza U, Bilgin S, et al. Üst Solunum Yolu Enfeksiyonlarında Hızlı Antijen Testleri ile Klinik Skorlama Sistemlerinin Karşılaştırılması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021 Dec 29;10(4):921–7.
Gökhan A, İstanbul A, Cerrahpaşa Ü, Fakültesi T, Farmakoloji T, Dalı A. FARMAKOKİNETİK / FARMAKODİNAMİK TEMEL TANIMLAR.
Bayram D, Aydin V, Gelal A, et al. Generic drug prescribing in primary care: A nationwide analysis. Int J Clin Pract. 2021 Aug;75(8): e14284.
Büyükokuroğlu M, Tanyeri P, Keleş R. İlaç-İlaç Etkileşimleri Konusunda Farkındalık. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019 Sep 30;4(3):377–91.
https://recetem.enabiz.gov.tr/.
https://medeczane.sgk.gov.tr/doktor/login.jsp.
Qureshi N, Al-Dossari D, Al-Zaagi I, et al. Electronic Health Records, Electronic Prescribing and Medication Errors: A Systematic Review of Literature, 2000-2014. Br J Med Med Res. 2015 Jan 10;5(5):672–704.
Yiğit E, Keleşmehmet H. A qualitative analysis about the application of electronic prescription. The Journal of Turkish Family Physician. 2019 Mar 15;10(1):2–17.
Bulut S, Yıldız A, Kaya S. Evaluation of Transition to Electronic Prescriptions in Turkey: Perspective of Family Physicians. Int J Health Policy Manag. 2019 Jan 1;8(1):40–8.
Volume
Pages
387-396
Published
May 3, 2024
Copyright (c) 2024 Academician Publishing Book Portal
License
LicenseHow to Cite
1.
Calp B. Acil Serviste Reçeteleme İlkeleri. In: Akman C, Karcıoğlu Ö, editors. Dahili Aciller [Internet]. Türkiye: Academician Publishing Book DOI Portal; 2024 [cited 2026 Jul. 13]. pp. 387-96. Available from: https://omp35.books.akademisyen.net/index.php/akya/catalog/book/3074/chapter/13189
