Serviks Kanseri ve Korunma Süreçleri

Authors

Fatma Nisan Akçay
Meltem Uğurlu

References

World Health Organization. Cancer [Online] https://www.who.int/health-topics/cancer#tab=tab_1 [Accessed: 30th August 2022]
World Health Organization. Cervical cancer elimination ınitiative [Online] https://www.who.int/initiatives/cervical-cancer-elimination-initiative [Accessed: 30th August 2022]
Sung, Hyuna, et al. Global cancer statistics 2020: Globocan estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA: a cancer journal for clinicians, 2021, 71.3: 209-249. doi.org/10.3322/caac.21660
Yagı, Asami, et al. Cervical cancer protection in Japan: where are we?. Vaccines, 2021, 9.11: 1263.doi.org/10.3390/vaccines9111263
T.C Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Türkiye Kanser İstatistikleri [Online] https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kanser-db/istatistik/Turkiye_Kanser_Istatistikleri_2017.pdf [Accessed: 30th August 2022]
Güner, Pınar Döner; Gözükara, Kerem Han. Kadın hekimlerin çocuklarına human papilloma virus aşısı yaptırma kararını etkileyen faktörler. Ankara Medical Journal, 2019, 19.3: 539-549. doi.org/10.17098/amj.624511
World Health Organization. Cervical cancer [Online] https://www.who.int/health-topics/cervical-cancer#tab=tab_1 [Accessed: 30th August 2022]
Kanbur, Ar Gör Ayla; Çapık, Yard Doç Dr Cantürk. Servikal kanserden korunma, erken tanı-tarama yöntemleri ve ebe/hemşirenin rolü. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 2011, 18.1: 61-72.
American Cancer Society . Risk factors for cervical cancer [Online] https://www.cancer.org/cancer/cervical-cancer/causes-risks-prevention/risk-factors.html [Accessed: 29th August 2022]
Yöntem, Mustafa, et al. Human papilloma virüs (hpv) varlığının cinsel aktif kadınlarda moleküler metodlarla değerlendirilmesi. Academic Platform-Journal of Engineering and Science, 2019, 7.2: 217-221. doi.org/10.21541/apjes.513783
Castle, Philip E.; Eınsteın, Mark H.; Sahasrabuddhe, Vikrant V. Cervical cancer prevention and control in women living with human immunodeficiency virus. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 2021, 71.6: 505-526. doi.org/10.3322/caac.21696
American Cancer Society. Cervical cancer symptos /signs of cercival cancer . [Online] https://www.cancer.org/cancer/cervical-cancer/detection-diagnosis-staging/signs-symptoms.html. [Accessed:01st September 2022]
Beji N. K. Kadın sağlığı ve hastalıkları. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2016.
T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Kanser Dairesi Başkanlığı [Online]. https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/kanser-turleri/kanser-turleri/kanser-dairesi-baskanligi-kanser-turleri-serviks-kanseri.html#:~:text=Rahim%20a%C4%9Fz%C4%B1%20kanseri%3B%20d%C3%BCnyada%20kad%C4%B1nlarda,kanser%20olup%20%C3%B6nlenebilir%20bir%20hastal%C4%B1kt%C4%B1r. [Accessed:01st September 2022]
Hausen, H. Zur. Molecular pathogenesis of cancer of the cervix and its causation by specific human papillomavirus types. Human pathogenic papillomaviruses, 1994.p. 131-156.
Ardekani, A., Sepidarkish, M., Mollalo, A., Afradiasbagharani, P., Rouholamin, S., Rezaeinejad, M., Farid-Mojtahedi, M., Mahjour, S., Almukhtar, M., Nourollahpour Shiadeh, M., & Rostami, A. Worldwide prevalence of human papillomavirus among pregnant women: A systematic review and meta-analysis. Reviews in medical virology, e2374. 2022. Advance online publication. https://doi.org/10.1002/rmv.2374
Roman, Benjamin R.; Aragones, Abraham. Epidemiology and incidence of HPV‐related cancers of the head and neck. Journal of Surgical Oncology, 2021, 124.6: 920-922. doi.org/10.1002/jso.26687
Dikbaş, Levent. Human papilloma virüs aşıları: Güncel Tartışmalar. Duzce Medical Journal, 2017, 19.3: 81-85.
Demır, Esra Tuba, et al. Serviks dokularında hpv dna pozitifliği ve osteopontin düzeyi arasındaki ilişkinin araştırılması. 2022. doi:10.54453/TMCD.2022.28247
Harder, Thomas, et al. Efficacy, effectiveness and safety of vaccination against human papillomavirus in males: a systematic review. BMC medicine, 2018, 16.1: 1-14. doi.org/10.1186/s12916-018-1098-3
Harden, Mallory E.; Munger, Karl. Human papillomavirus molecular biology. Mutation Research/Reviews in Mutation Research, 2017, 772: 3-12. doi.org/10.1016/j.mrrev.2016.07.002
Topçu, Seda, et al. Hekimlerin human papillomavirus enfeksiyonu ve aşısı ile ilgili farkındalıkları ve yaklaşımları. Cukurova Medical Journal, 2018, 43.2: 326-331. doi.org/10.17826/cumj.341676
Aydoğdu, Saadet Gonca Mavi; Özsoy, Ülkü. Serviks kanseri ve HPV. Androl Bul, 2018, 20: 25-29. doi.org/10.24898/tandro.2018.62533
Barnard, Marie, et al. Human papillomavirus (HPV) vaccine knowledge, attitudes, and uptake in college students: Implications from the Precaution Adoption Process Model. PloS one, 2017, 12.8: e0182266. doi.org/10.1371/journal.pone.0182266
Başli, Mükerrem; Hılmıye, A. K. S. U.; Toptaş, Belma. Bir üniversitede öğrenim gören sağlik yüksekokulu öğrencilerinin human papilloma virüs ve Hpv aşisi ıle ılgili bilgi ve görüşleri. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 2019, 8.1: 1-17.
Yılmaz, Büşra, et al. Genç erişkinlerin human papilloma virüs (Hpv) ve Hpv aşısına ilişkin bilgi ve görüşleri: analitik kesitsel bir çalışma. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2021.
Sabeena, Sasidharanpillai, et al. Possible non‐sexual modes of transmission of human papilloma virus. Journal of Obstetrics and Gynaecology Research, 2017, 43.3: 429-435. doi.org/10.1111/jog.13248
Dassı, Luisa, et al. Detection of human papillomaviruses in the nasopharynx of breastfed infants: New findings and meta-analysis. Viruses, 2020, 12.10: 1119. doi.org/10.3390/v12101119
Topan, Aysel, et al. 5-18 Yaş kız çocuğu olan annelerin human papilloma virüs aşısına yönelik bilgi durumlarının belirlenmesi: aile sağlığı merkezli bir çalışma. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 2019, 6.2: 228-236. DOI: 10.17681/hsp.428369
Barnabas, Ruanne V., et al. Single-dose HPV vaccination efficacy among adolescent girls and young women in Kenya (the KEN SHE Study): study protocol for a randomized controlled trial. Trials, 2021, 22.1: 1-19.
Adıgüzel, Aydın, et al. Çocuk hekimlerinin human papilloma virus aşıları hakkındaki bilgi ve eğilimleri. Cocuk Sagligi ve Hastaliklari Dergisi, 2018, 61.
Tayfur, Ç. İ. F. T., et al. Hastanede çalışan ebe ve hemşirelerin Human papilloma virüs aşıları hakkında bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi, 52.1: 49-52.
Başar, Fatma; Çıçek, Sevil; Sağlam, Havva Yeşildere. Hemşirelik bölümü öğrencilerinin human papilloma virüsü ve aşısına yönelik bilgi düzeyleri. OPUS International Journal of Society Researches, 2019, 10.17: 123-138. DOI: 10.26466/opus.499635
Sauvageau, Chantal, et al. Human papilloma virus vaccine and cervical cancer screening acceptability among adults in Quebec, Canada. BMC Public Health, 2007, 7.1: 1-6. doi.org/10.1186/1471-2458-7-304
ACOG. Human papillomavirus (hpv) vaccination. [Online] https://www.acog.org/womens-health/faqs/hpv-vaccination.pdf [Accessed:17th August 2022]
American Cancer Society. Hpv vaccine facts. [Online] https://www.cancer.org/cancer/cancer-causes/infectious-agents/hpv/hpv-vaccine-facts-and-fears.html.pdf [Accessed:17th August 2022]
European Medicines Agency. Cervarix. [Online] https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/cervarix [Accessed:17th August 2022]
European Medicines Agency. Gardasil. [Online] https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/gardasil [Accessed:17th August 2022]
European Medicines Agency. Gardasil 9. [Online] https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/gardasil-9 [Accessed:17th August 2022]
ACOG. What are the side effects of the Hpv vaccine ?. [Online] https://www.acog.org/womens-health/faqs/hpv-vaccination.pdf. [Accessed:17th August 2022]
Nıcol, Alcina F., et al. HPV vaccines: their pathology-based discovery, benefits, and adverse effects. Annals of Diagnostic Pathology, 2015, 19.6: 418-422. doi.org/10.1016/j.anndiagpath.2015.07.008
Gürsu, Türkan; Destelı, Güldeniz; Ayhan, Ali. Human papilloma virüs aşılarının komplikasyonları. Türk Jinekolojik Onkoloji Dergisi,2014, 17.3.
Çeşmecı, Yusuf, et al. İnternlerin gözünden Hpv enfeksiyonlari ve Hpv aşisi. Türk jinekolojik onkoloji dergisi, 2015, 18.3: 85-92.
Newman, Peter A., et al. Parents’ uptake of human papillomavirus vaccines for their children: a systematic review and meta-analysis of observational studies. BMJ open, 2018, 8.4: e019206. doi.org/10.1136/bmjopen-2017-019206
Mıchala, Lina, et al. Human papilloma virus infection in sexually active adolescent girls. Gynecologic oncology, 2012, 126.2: 207-210. doi.org/10.1016/j.ygyno.2012.04.042
Yakut, Halil İbrahim; Çetinkaya, Nilüfer. Adölesanlarda Hpv enfeksiyonu ve Hpv aşıları. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 2013, 10.39: 1627-1629.
Dorjı, Thinley, et al. Gender‐neutral HPV elimination, cervical cancer screening, and treatment: Experience from Bhutan. International Journal of Gynecology & Obstetrics, 2022, 156.3: 425-429. doi.org/10.1002/ijgo.13728
Esın, A. T. L. I.; İlknur, G. Ö. L. Ebeveynlerin human papilloma virüs aşısına yönelik tutum ve inançlarının değerlendirilmesi. Izmir Democracy University Health Sciences Journal, 5.1: 270-284. doi.org/10.52538/iduhes.1087135
Mendes Lobão, William, et al. Low coverage of HPV vaccination in the national immunization programme in Brazil: Parental vaccine refusal or barriers in health-service based vaccine delivery?. PloS one, 2018, 13.11: e0206726. doi.org/10.1371/journal.pone.0206726
Abdullahı, Leila H., et al. Improving vaccination uptake among adolescents. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2020, 1. doi.org/10.1002/14651858.CD011895.pub2
Bhatla, Neerja, et al. Cancer of the cervix uteri: 2021 update. International Journal of Gynecology & Obstetrics, 2021, 155: 28-44. doi.org/10.1002/ijgo.13865
Ashtarıan, Hossein, et al. Knowledge about cervical cancer and pap smear and the factors influencing the pap test screening among women. International journal of community based nursing and midwifery, 2017, 5.2: 188.
Arbyn, Marc, et al. The European response to the WHO call to eliminate cervical cancer as a public health problem. International journal of cancer, 2021, 148.2: 277-284. doi.org/10.1002/ijc.33189
Practice Bulletin No. 157: Cervical Cancer Screening and Prevention. Obstetrics & Gynecology: January 2016 - Volume 127 - Issue 1 - p e1-e20. doi: 10.1097/AOG.0000000000001263
World Health Organization. World Health Assembly adopts global strategy to accelerate cervical cancer elimination. [Online ] https://www.who.int/news/item/19-08-2020-world-health-assembly-adopts-global-strategy-to-accelerate-cervical-cancer-elimination [Accessed:30th August 2022]
Pehlıvanoğlu, Elif Fatma Özkan, et al. Aile hekimliği polikliniğine başvuran kadın hastaların Human Papilloma Virüs aşılaması ve serviks kanseri hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi. Ortadoğu Tıp Dergisi, 2019, 11.4: 456-460. doi.org/10.21601/ortadogutipdergisi.529515
Khanı Jeıhoonı, Ali; Jormand, Hanieh; HARSINI, Pooyan Afzali. The effect of educational program based on beliefs, subjective norms and perceived behavior control on doing pap-smear test in sample of Iranian women. BMC women's health, 2021, 21.1: 1-10. doi.org/10.1186/s12905-021-01419-w
Aldohaıan, Arwa I.; Alshammarı, Sulaiman A.; Arafah, Danyah M. Using the health belief model to assess beliefs and behaviors regarding cervical cancer screening among Saudi women: a cross-sectional observational study. BMC women's health, 2019, 19.1: 1-12. doi.org/10.1186/s12905-018-0701-2
Mehraban, Shadan Shirazi Zadeh; Namdar, Azam; Naghızadeh, Mohammad Mehdi. Assessment of preventive behavior for cervical cancer with the health belief model. Asian Pacific journal of cancer prevention: APJCP, 2018, 19.8: 2155. doi: 10.22034/APJCP.2018.19.8.2155
Kılıçsokan, Pınar; İlhan, Nesrin. Bir aile sağlığı merkezine başvuran kadınların pap smear testi yaptırma durumları ile serviks kanserine ve pap smear testine yönelik sağlık inançları. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 2020, 17.2: 323-327. doi.org/10.38136/jgon.667534
Chrysostomou, Andreas C., et al. Cervical cancer screening programs in Europe: the transition towards HPV vaccination and population-based HPV testing. Viruses, 2018, 10.12: 729. doi.org/10.3390/v10120729
Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği. TJOD Bilgilendirme [Online] https://www.tjod.org/tjod-bilgilendirme/ [Accessed:03rd September 2022]
T.C Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Serviks Kanseri Tarama Programı Ulusal Standartları [ Online] https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/kanser-tarama-standartlari/listesi/serviks-kanseri-tarama-program%C4%B1-ulusal-standartlar%C4%B1.html [Accessed:03rd September 2022]
Kaya Şenol, Derya. How Much I Am Aware of Human Papilloma Virus (HPV)?. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 2019, 13.4: 462-471. DOI: 10.21763/tjfmpc.651359
Avcı, Gülçin Alp; Bozdayı, Gülendam. İnsan papilloma virüsü. Kafkas Tıp Bilimleri Dergisi, 2013, 3: 136-144.
Atıgan, Ayhan; Eraydın, Ersen. Human Papillomavirus (HPV) Tiplerinin Prevalansının Saptanması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 2020, 15.2: 35-40. doi.org/10.17517/ksutfd.607179
Sankaranarayanan, R. Screening for cancer in low-and middle-income countries. Annals of global health, 2014, 80.5: 412-417. doi.org/10.1016/j.aogh.2014.09.014
Karıya, Hitomi, et al. Does mailing unsolicited HPV self-sampling kits to women overdue for cervical cancer screening impact uptake of other preventive health services in a United States integrated delivery system?. Preventive Medicine, 2022, 154: 106896. doi.org/10.1016/j.ypmed.2021.106896
Altınel, Büşra; Belgın, A. K. I. N. Kırk ile elli beş yaş arası kadınların serviks kanseri risk faktörlerine göre serviks kanseri taraması yaptırma durumları. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 2020, 23.1: 53-59. doi.org/10.17049/ataunihem.522400
Ashtarıan, Hossein, et al. Knowledge about cervical cancer and pap smear and the factors influencing the pap test screening among women. International journal of community based nursing and midwifery, 2017, 5.2: 188.
Touch, Sothy; OH, Jin-Kyoung. Knowledge, attitudes, and practices toward cervical cancer prevention among women in Kampong Speu Province, Cambodia. BMC cancer, 2018, 18.1: 1-8. doi.org/10.1186/s12885-018-4198-8
Strelow, Brittany; O'laughlın, Danielle. Barriers to cervical cancer screening among immigrants. JAAPA, 2022, 35.3: 23-27. doi.org/10.1097/01.JAA.0000819564.35151.0a
Öztürk, Yasemin. Kadınların pap smear tarama testini yaptırmalarının önündeki engeller. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 2020, 29.1: 61-68. doi.org/10.17942/sted.466811
Wıner, Rachel L., et al. Effect of mailed human papillomavirus test kits vs usual care reminders on cervical cancer screening uptake, precancer detection, and treatment: a randomized clinical trial. JAMA network open, 2019, 2.11: e1914729-e1914729. doi:10.1001/jamanetworkopen.2019.14729
Malone, Colin, et al. Reactions of women underscreened for cervical cancer who received unsolicited human papillomavirus self-sampling kits. Journal of medical screening, 2020, 27.3: 146-156. doi.org/10.1177/0969141319885994
Adunlın, Georges, et al. Barriers and facilitators to breast and cervical cancer screening among immigrants in the United States. Journal of immigrant and minority health, 2019, 21.3: 606-658. doi.org/10.1007/s10903-018-0794-6
Sasıdharanpıllaı, Sabeena; Ravıshankar, Nagaraja. The short-term ımpact of COVID-19 pandemic on cervical cancer screening: A Systematic Review and Meta-Analysis. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 2022, 23.5: 1497-1504. doi.org/10.31557/APJCP.2022.23.5.1497
Bal, Meltem Demirgöz. Kadınların pap smear testi yaptırma durumlarının sağlık inanç modeli ölçeği ile değerlendirilmesi. Clinical and Experimental Health Sciences, 2014, 4.3: 133-138. DOI: 10.5455/musbed.20140711031132
Gözüyeşıl, Ebru; Düzgün, Ayten Arıöz; Aslan, Kevser Sevgi Ünal. Kadınların serviks kanserinden korunma ve erken tanıya yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 2019, 28.4: 229-238. doi.org/10.17942/sted.444170
Internatıonal Agency For Research On Cancer, et al. Planning and implementing cervical cancer prevention and control programs: a manual for managers
[Online] https://iris.paho.org/bitstream/handle/10665.2/34885/ACCP2004_eng.pdf?sequence=1&isAllowed=y [Accessed:03rd September 2022]
Wentzensen, Nicolas; Arbyn, Marc. HPV-based cervical cancer screening-facts, fiction, and misperceptions. Preventive medicine, 2017, 98: 33-35. doi.org/10.1016/j.ypmed.2016.12.040
Musa, Jonah, et al. Effect of cervical cancer education and provider recommendation for screening on screening rates: A systematic review and meta-analysis. PloS one, 2017, 12.9: e0183924. doi.org/10.1371/journal.pone.0183924
Gonul, K. U. R. T.; Akyuz, Aygul. Evaluating the effectiveness of interventions on increasing participation in cervical cancer screening. The Journal of Nursing Research, 2019, 27.5: e40. doi: 10.1097/jnr.0000000000000000317
Thompson, B., Carosso, E. A.,et al. Results of a randomized controlled trial to increase cervical cancer screening among rural Latinas. Cancer, 2017,123(4), 666–674. doi.org/10.1002/cncr.30399
Yetımalar, Hakan, et al. Premalign ve malign servikal lezyonlu hastalarda HPV enfeksiyonu. Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği Dergisi, 2009, 6.4: 273-278.

Published

November 21, 2023

License

License

How to Cite

1.
Akçay FN, Uğurlu M. Serviks Kanseri ve Korunma Süreçleri. In: Eti Aslan F, editor. Güncel Hemşirelik Çalışmaları VI [Internet]. Türkiye: Academician Publishing Book DOI Portal; 2023 [cited 2026 Jul. 14]. Available from: https://omp35.books.akademisyen.net/index.php/akya/catalog/book/2820/chapter/12888