İnsan Kaynakları Yönetimi
Synopsis
Sağlık kurumlarında etkin ve verimli sağlık hizmetlerinin sunulması, kadın ve hasta memnuniyetinin sağlanması insan kaynakları yönetiminin etkin olabilmesi için elzemdir. Sağlıkta ebe insan kaynakları yönetimi ve planlaması dinamiktir ve sürekli geliştirilmelidir. Ebe insan kaynakları yönetimi, ebelerin yeterli ve dengeli dağılımı, ebelik hizmetlerinin kalitesini arttıracak ve aynı zamanda iş yükünün eşit bir şekilde dağılmasını sağlayacaktır. Sağlıkta insan kaynağı, sağlık sistemlerinde başarıları belirleyen önemli bir kaynaktır. Bu kaynakların etkili şekilde yönetilmesi sağlık hizmetleri ve ebelik hizmetlerinin etkili ve kaliteli sunulmasına zemin hazırlayacaktır. Ebe insan kaynakları yönetimi anne-çocuk, yenidoğan ölüm oranlarını önemli ölçüde etkilemektedir. Kaliteli, eğitimli ve yeterli sayıda olan ebelerin risk altında olan annelerde oluşabilecek komplikasyonlara ilişkin belirtileri erken tanılamada daha iyi olabileceği öngörülmektedir. Bu bağlamda güvenli annelik hizmetleri için ebelere yapılan yatırımlarının arttırılması oldukça önemlidir. Bu bölümde ebelikte insan kaynaklarının önemi ve yönetimi anlatılacaktır.
References
Akdağ R. Türkiye sağlıkta dönüşüm programı ve temel sağlık hizmetleri. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No:770; 2008.
Barger MK, Hackley B, Bharj KK, et al. Knowledge and use of the ICM global standards for midwifery education. Midwifery, 2019; 79: 102534.
Baumann A. The Impact of Turnover and the Benefit of Stability in the Nursing Workforce. Geneva: International Centre for Human Resources in Nursing. International Council of Nurses, 2010: 19-22.
Çiçek M. Personel yönetiminden insan kaynakları yönetimine geçiş gerekliliğinin yeni kamu yönetimi anlayışı bağlamında değerlendirilmesi. Kamu Yönetimi, 2012; 97-109.
Dubois C, Mckee M, Nolte E. Avrupa’da sağlıkta insan kaynakları. Ankara: Başak Matbaatcılık; 2011
Dubois CA, McKee M, Nolte E. Human Resources for Health in Europe. European Observatory on Health Systems and Policies Series, New York: Open University Press, 2006; 235-40.
Genc KY. Environmental factors affecting human resources management activities of Turkish large firms. International Journal of Business and Management,2014; 9(11): 102.
Görmüş A. Sağlık sisteminde dönüşü ve sağlık insan gücü üzerindeki etkileri. Ankara: Siyasal Kitabevi; 2013.
Güney S. İnsan kaynakları yönetimi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2019.
Harvey SA, Blandón YCW, McCaw-Binns A, et al. Are skilled birth attendants really skilled? A measurement method, some disturbing results and a potential way forward. Bull World Health Organ, 2007; 85: 783–90.
Hornby P, Ozcan S, Ghimire R. Strategic Plan for Human Resources for Health, 2003 to 2017, Ministry of Health Kathmandu, Nepal, 2003. (20/01/2023 tarihinde http://www.unfpa.org/sowmy/resources/docs/library/R095_ MOHNepal_2003_StrategicPlanHRH.pdf. adresinden ulaşılmıştır).
Kabene SM, Orchard C, Howard JM, et al. The importance of human resources management in health care: a global context. Human Resources For Health, 2006; 4: 20.
Kirby MJ, Lebreton M. The health of Canadians—the federal role. Volume six: recommendations for reform. Standing Senate Committee on Social Affairs, Science and Technology, 2002; 6: 78.
Lassi ZS, Musavi NB, Maliqi B, et al. Systematic review on human resources for health interventions to improve maternal health outcomes: evidence from low-and middle-income countries. Hum Resour Health, 2016; 14(1): 10.
Liu JX, Goryakin Y, Maeda A, et al. Global Health Workforce Labor Market Projections for 2030. Hum Resour Health, 2017; 15:11.
Lopes SC, Titulaer P, Bokosi M, et al. The Involvement of Midwives Associations in Policy and Planning about The Midwifery Workforce: A Global Survey. Midwifery, 2015; 31: 1096-103.
Micah AE, Solorio J, Stutzman H, et al. Development assistance for human resources for health, 1990-2020. Human Resources For Health, 2022; 20(1): 51.
Micah AE, Zlavog BS, Chen CS, et al. Donor financing of human resources for health, 1990–2016: an examination of trends, sources of funds, and recipients. Global Health, 2018; 14: 98.
Negero MG, Sibbritt D, Dawson A.How can human resources for health interventions contribute to sexual, reproductive, maternal, and newborn healthcare quality across the continuum in low- and lower-middle-income countries? A systematic review. Human Resources For Health, 2021; 19(1): 54.
O’Brien‐Pallas L, Baumann A, Donner G, et al. Forecasting models for human resources in health care. Journal of Advanced Nursing, 2001; 33(1): 120-129.
OECD Health, 2017. (19/01/2023 tarihinde http://www.oecd.org/health/workforce.htm. Adresinden ulaşılmıştır).
Özkan Ş, Saygılı M, Aba G. Doğumhanede çalışan ebeler için işyükü analizine dayalı insangücü planlaması. ACU Sağlık Bil Derg, 2019; 100: 97-125.
Özutku H. İnsan kaynakları yönetimi. Ankara: Gazi Kitabevi; 2010.
Peşkircioğlu, N. 2030 Sürdürülebilir kalkınma hedefleri: Küresel verimlilik hareketine doğru. Anahtar Dergisi, 2016; 22(335): 4-9.
Rao M, Rao KD, Kumar AS, et al. Human resources for health in India. The Lancet, 2011; 377(9765): 587-598.
Rowe AK, De Savigny D, Lanata CF, et al. How can we achieve and maintain high-quality performance of health workers in low-resource settings? Lancet, 2005; 366(9490): 1026–35.
Sağlık Bakanlığı, Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2018. Sağlık Bakanlığı Yayın No.1010, Ankara (2019).
Scheffler R, Cometto G, Tulenko K, et al. Health workforce requirements for universal health coverage and the sustainable development goals. 2016. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/250330/9789241511407-eng.pdf.
T.C. Sağlık Bakanlığı. Sağlık istatistikleri yıllığı 2021. (24/01/2023 tarihinde https://sbsgm.saglik.gov.tr/Eklenti/44131/0/saglik-istatistikleri-yilligi-2021-haber-bultenipdf.pdf.adresinden ulaşılmıştır).
Tekinalp M, Şahinöz T. Pandemide İnsan Kaynakları Yönetimi. ODU Med J, 2021; 8(2): 23-29.
Tortop N, Aykaç B, Yayman H, et al. İnsan kaynakları yönetimi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2013.
World Health Organization. Global Strategy on human resources for health: Workforce 2030. 2016. (18/01/2023 tarihinde http://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/250368/9789241511131-eng.pdf?sequence=1. Adresinden ulaşılmıştır).
World Health Organization. Standards for improving quality of maternal and newborn care in health facilities. Geneva: World Health Organization; 2016 (18/01/2023 tarihinde https://cdn.who.int/media/docs/default-source/mca-documents/qoc/quality-of-care/standards-for-improving-quality-of-maternal-and-newborn-care-in-health-facilities.pdf adresinden ulaşılmıştır).
World Health Organization. World health statistics 2019: Monitoring health for the SDGs (sustainable development goals). Geneva: World Health Organization; 2019 (18/01/2023 tarihinden https://www.who.int/publications/i/item/9789241565707 adresinden ulaşılmıştır).
World Health Organization: WHO recommendations: optimizing health worker roles to improve access to key maternal and newborn health interventions through task shifting: World Health Organization; 2012. (18/01/2023 tarihinde https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/77764/9789241504843_eng.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Yılmazer A. İnsan kaynakları yönetimi ve örnek olaylar. Ankara: Seçkin Yayıncılık; 2013.
Yükseköğretim Kurulu, Sağlık Bakanlığı, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı. Türkiye’de Sağlık Eğitimi ve Sağlık İnsangücü Durum Raporu. Ankara: YÖK Yayın No:2010/1, 2010: 1-282.
Zurn P, Dal Poz MR, Stilwell B, et al. Imbalance in the health workforce. Human Resources for Health, 2004; 2: 13-10.
Barger MK, Hackley B, Bharj KK, et al. Knowledge and use of the ICM global standards for midwifery education. Midwifery, 2019; 79: 102534.
Baumann A. The Impact of Turnover and the Benefit of Stability in the Nursing Workforce. Geneva: International Centre for Human Resources in Nursing. International Council of Nurses, 2010: 19-22.
Çiçek M. Personel yönetiminden insan kaynakları yönetimine geçiş gerekliliğinin yeni kamu yönetimi anlayışı bağlamında değerlendirilmesi. Kamu Yönetimi, 2012; 97-109.
Dubois C, Mckee M, Nolte E. Avrupa’da sağlıkta insan kaynakları. Ankara: Başak Matbaatcılık; 2011
Dubois CA, McKee M, Nolte E. Human Resources for Health in Europe. European Observatory on Health Systems and Policies Series, New York: Open University Press, 2006; 235-40.
Genc KY. Environmental factors affecting human resources management activities of Turkish large firms. International Journal of Business and Management,2014; 9(11): 102.
Görmüş A. Sağlık sisteminde dönüşü ve sağlık insan gücü üzerindeki etkileri. Ankara: Siyasal Kitabevi; 2013.
Güney S. İnsan kaynakları yönetimi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2019.
Harvey SA, Blandón YCW, McCaw-Binns A, et al. Are skilled birth attendants really skilled? A measurement method, some disturbing results and a potential way forward. Bull World Health Organ, 2007; 85: 783–90.
Hornby P, Ozcan S, Ghimire R. Strategic Plan for Human Resources for Health, 2003 to 2017, Ministry of Health Kathmandu, Nepal, 2003. (20/01/2023 tarihinde http://www.unfpa.org/sowmy/resources/docs/library/R095_ MOHNepal_2003_StrategicPlanHRH.pdf. adresinden ulaşılmıştır).
Kabene SM, Orchard C, Howard JM, et al. The importance of human resources management in health care: a global context. Human Resources For Health, 2006; 4: 20.
Kirby MJ, Lebreton M. The health of Canadians—the federal role. Volume six: recommendations for reform. Standing Senate Committee on Social Affairs, Science and Technology, 2002; 6: 78.
Lassi ZS, Musavi NB, Maliqi B, et al. Systematic review on human resources for health interventions to improve maternal health outcomes: evidence from low-and middle-income countries. Hum Resour Health, 2016; 14(1): 10.
Liu JX, Goryakin Y, Maeda A, et al. Global Health Workforce Labor Market Projections for 2030. Hum Resour Health, 2017; 15:11.
Lopes SC, Titulaer P, Bokosi M, et al. The Involvement of Midwives Associations in Policy and Planning about The Midwifery Workforce: A Global Survey. Midwifery, 2015; 31: 1096-103.
Micah AE, Solorio J, Stutzman H, et al. Development assistance for human resources for health, 1990-2020. Human Resources For Health, 2022; 20(1): 51.
Micah AE, Zlavog BS, Chen CS, et al. Donor financing of human resources for health, 1990–2016: an examination of trends, sources of funds, and recipients. Global Health, 2018; 14: 98.
Negero MG, Sibbritt D, Dawson A.How can human resources for health interventions contribute to sexual, reproductive, maternal, and newborn healthcare quality across the continuum in low- and lower-middle-income countries? A systematic review. Human Resources For Health, 2021; 19(1): 54.
O’Brien‐Pallas L, Baumann A, Donner G, et al. Forecasting models for human resources in health care. Journal of Advanced Nursing, 2001; 33(1): 120-129.
OECD Health, 2017. (19/01/2023 tarihinde http://www.oecd.org/health/workforce.htm. Adresinden ulaşılmıştır).
Özkan Ş, Saygılı M, Aba G. Doğumhanede çalışan ebeler için işyükü analizine dayalı insangücü planlaması. ACU Sağlık Bil Derg, 2019; 100: 97-125.
Özutku H. İnsan kaynakları yönetimi. Ankara: Gazi Kitabevi; 2010.
Peşkircioğlu, N. 2030 Sürdürülebilir kalkınma hedefleri: Küresel verimlilik hareketine doğru. Anahtar Dergisi, 2016; 22(335): 4-9.
Rao M, Rao KD, Kumar AS, et al. Human resources for health in India. The Lancet, 2011; 377(9765): 587-598.
Rowe AK, De Savigny D, Lanata CF, et al. How can we achieve and maintain high-quality performance of health workers in low-resource settings? Lancet, 2005; 366(9490): 1026–35.
Sağlık Bakanlığı, Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2018. Sağlık Bakanlığı Yayın No.1010, Ankara (2019).
Scheffler R, Cometto G, Tulenko K, et al. Health workforce requirements for universal health coverage and the sustainable development goals. 2016. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/250330/9789241511407-eng.pdf.
T.C. Sağlık Bakanlığı. Sağlık istatistikleri yıllığı 2021. (24/01/2023 tarihinde https://sbsgm.saglik.gov.tr/Eklenti/44131/0/saglik-istatistikleri-yilligi-2021-haber-bultenipdf.pdf.adresinden ulaşılmıştır).
Tekinalp M, Şahinöz T. Pandemide İnsan Kaynakları Yönetimi. ODU Med J, 2021; 8(2): 23-29.
Tortop N, Aykaç B, Yayman H, et al. İnsan kaynakları yönetimi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2013.
World Health Organization. Global Strategy on human resources for health: Workforce 2030. 2016. (18/01/2023 tarihinde http://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/250368/9789241511131-eng.pdf?sequence=1. Adresinden ulaşılmıştır).
World Health Organization. Standards for improving quality of maternal and newborn care in health facilities. Geneva: World Health Organization; 2016 (18/01/2023 tarihinde https://cdn.who.int/media/docs/default-source/mca-documents/qoc/quality-of-care/standards-for-improving-quality-of-maternal-and-newborn-care-in-health-facilities.pdf adresinden ulaşılmıştır).
World Health Organization. World health statistics 2019: Monitoring health for the SDGs (sustainable development goals). Geneva: World Health Organization; 2019 (18/01/2023 tarihinden https://www.who.int/publications/i/item/9789241565707 adresinden ulaşılmıştır).
World Health Organization: WHO recommendations: optimizing health worker roles to improve access to key maternal and newborn health interventions through task shifting: World Health Organization; 2012. (18/01/2023 tarihinde https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/77764/9789241504843_eng.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Yılmazer A. İnsan kaynakları yönetimi ve örnek olaylar. Ankara: Seçkin Yayıncılık; 2013.
Yükseköğretim Kurulu, Sağlık Bakanlığı, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı. Türkiye’de Sağlık Eğitimi ve Sağlık İnsangücü Durum Raporu. Ankara: YÖK Yayın No:2010/1, 2010: 1-282.
Zurn P, Dal Poz MR, Stilwell B, et al. Imbalance in the health workforce. Human Resources for Health, 2004; 2: 13-10.
Volume
Pages
195-206
Published
July 25, 2023
Copyright (c) 2023 Academician Book Portal
License
LicenseHow to Cite
1.
Yalnız Dilcen H, Ada G. İnsan Kaynakları Yönetimi. In: Ejder Apay S, Kanbur A, editors. Ebelikte Yönetim [Internet]. Türkiye: Academician Publishing Book DOI Portal; 2023 [cited 2026 Jul. 15]. pp. 195-206. Available from: https://omp35.books.akademisyen.net/index.php/akya/catalog/book/2645/chapter/12909
