Bilimsel Etik
Synopsis
Bilimsel etik, araştırma sürecinin her aşamasında doğruluk, dürüstlük ve tarafsızlık ilkelerine bağlı kalınmasını gerektiren sistematik bir disiplindir. Çalışma; uydurma, çarpıtma ve intihal gibi temel etik ihlallerin yanı sıra haksız yazarlık, dilimleme ve çoklu yayın gibi akademik niteliği zedeleyen suiistimalleri detaylandırmaktadır. Bilim insanının toplumsal sorumluluğu ile etik kuralların iç içe geçmiş yapısı vurgulanırken, bu ihlallerin önlenmesi için akademik eğitimin ve teknolojik denetim araçlarının önemi üzerinde durulmaktadır. Özellikle disiplinler arası çalışmaların arttığı günümüzde, bilimsel güvenilirliğin korunması için ulusal ve uluslararası etik standartlara uyum kritik bir gerekliliktir.
Scientific ethics is a systematic discipline that requires adherence to the principles of accuracy, honesty, and impartiality at every stage of the research process. The text details fundamental ethical violations such as fabrication, falsification, and plagiarism, as well as misconducts that undermine academic quality like unfair authorship, salami slicing, and duplicate publication. While emphasizing the intertwined nature of a scientist's social responsibility and ethical rules, it highlights the importance of academic education and technological audit tools in preventing these violations. Especially today, as multidisciplinary studies increase, compliance with national and international ethical standards is a critical necessity to preserve scientific credibility.
References
Demir NK. Bilgi tarihi ve bilginin eğitimdeki yeri. Eğitim Bilim Toplum. 2018; 16(63): 11-23
Küçükali R, Akbaş H. Bilimsel bilginin elde edilmesinde yaratıcı zekâ ve hayal gücünün etkisi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2017; 21(3): 779-792.
Gül H. Bilim ve araştırma etiği. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021; (42): 103-120. doi: 110.30794/pausbed.803111
Bos J. Research ethics for students in the social sciences. Switzerland: Springer International Publishing; 2020.
Aydın İ. Akademik etik. Ankara: Pegem Akademi; 2016.
Erdem AR, Şimşek S. Öğretmenlik meslek etiğinin irdelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2013; (15): 185-203. doi: 110.14520/adyusbd.14627
Daft RL. Örgüt kuramları ve tasarımını anlamak. (Ömür N. TİMURCANDAY ÖZMEN, Çev. Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2015.
Aydın İ. Yönetsel, mesleki ve örgütsel etik. 4nd ed. Ankara: Pegem Akademi; 2010.
Ouinn MJ. Ethics for the information age. USA: Pearson; 2017.
Okay A, Okay A. Halkla ilişkiler: kavram, strateji ve uygulamaları. İstanbul: Der Yayınları; 2015.
Karakoç Y. Hukuk-etik ilişkisi. Hukuka Felsefi ve Sosyolojik Bakışlar - V Sempozyumu, 13-17 Eylül 2010, İstanbul, pp. 91-95.
Pieper A. Etiğe giriş. (Gönül SEZER, Veysel ATAYMAN Çev. Ed.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları; 2012.
TÜBA. Bilimsel araştırmada etik ve sorunları. (02/07/2022 tarihinde https://www.tuba.gov.tr/files/yayinlar/raporlar/Bilimsel%20Aras%CC%A7t%C4%B1rmada%20Etik%20ve%20Sorunlar%C4%B1son.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Cevizci A. Etiğe giriş. (2. Baskı). İstanbul: Paradigma Yayınları; 2008.
Eren Z. Bilimsel araştırma ve yayın etiği. Oğuz E (ed.). Eğitimde Araştırma Yöntemleri Ankara: Eğiten Kitap; 2020. p. 329-428.
Aydın İ. Eğitim ve öğretimde etik. (8. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları; 2016.
Çobanoğlu N, Haberal B, Çağlar S. Tıbbi araştırma ve yayın konusunda etik duyarlılık araştırması. Türk Tıp Dizini, Sağlık Bilimlerinde Süreli Yayıncılık. 2005; 101: 124-125.
Ersoy N. Araştırma etiği. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2015; 1(1): 2-8.
İnci O. Bilimsel yayın etiği. Türk Kütüphaneciliği. 2015; 29(2): 282-295
Nath I. Trends in science: successes and responsible research conduct. Biologia Futura. 2021; 72(2): 161-167. doi:110.1007/s42977-42020-00029-42971
Küpeli S. Sağlık bilimlerinde araştırma ve yayın etiği. Cukurova Medical Journal. 2019; 44(1): 232-240. doi: 210.17826/cumj.461293
Gross C. Scientific misconduct. Annual Review of Psychology. 2016; 67: 693-711. doi: 610.1146/annurev-psych-122414-033437
Fanelli D. How many scientists fabricate and falsify research? A systematic review and meta-analysis of survey data. PloS One. 2009; 4(5): e5738. doi: 5710.1371/journal.pone.0005738
Gliner JA, Morgan GA, Leech NL. Uygulamada araştırma yöntemleri: desen ve analizi bütünleştiren yaklaşım. (Selahattin TURAN Çev. Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2015.
Boydak M. Araştırma ve yayın etiği. Atasoy N, Boydak M, Çırpan HA,Kendigelen A, Meriç İE, Sarıkaya AT, Ulubelen A, Yazıcı H, Yıldırım N (ed). Bilim etiği içinde İstanbul: İstanbul Üniversitesi; 2011. p. 15-42.
Kriegman S, Blackiston D, Levin M, et al. A scalable pipeline for designing reconfigurable organisms. Proceedings of the National Academy of Sciences. 2020; 117(4): 1853-1859
TÜBİTAK. Tübitak araştırma ve yayın etiği kurulu yönetmeliği bilim kurulu’nun 12/05/2018 tarih ve 277 sayılı toplantısı.
Padem H, Göksu A, Konakli Z. Araştırma Yöntemleri. Sarajevo: International Burch University; 2012.
İnci O. Bilimsel yayın etiği ilkeleri, yanıltmalar yanıltmaları önlemeye yönelik öneriler. Sağlık Bilimlerinde Süreli Yayıncılık. 2009: 69-89
EtimolojiTürkçe. İntihal. (14/07/2022 tarihinde https://www.etimolojiturkce.com/arama/intihal adresinden ulaşılmıştır).
TDK. Türk Dil Kurumu Sözlüğü. (14/07/2022 tarihinde http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&view=bts&kategori1= veritbn&kelimesec=24523, adresinden ulaşılmıştır).
Yükseköğretim Kurumları Etik Davranış İlkeleri. (14/07/2022 tarihinde https://www.ankara.edu.tr/wpcontent/uploads/sites/6/2015/01/etik-davran%C4%B1%C5%9F-ilkeleri.pdf adresinden ulaşılmıştır).
YÖK. Yükseköğretim kurulu bilimsel araştırma ve yayın etiği yönergesi. . (14/07/2022 tarihinde https://www.yok.gov. tr/Sayfalar/Kurumsal/mevzuat/bilimsel-arastirma-ve-etikyonetmeligi.aspx adresinden ulaşılmıştır).
Yavuzdoğan S. İdari yargı kararlarından hareketle “İntihal”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2017; 8(1): 225-254
Ünal M, Toprak M, Baspinar V. Bilim etiğine aykırı davranışlar ve yaptırımlar: sosyal ve beşeri bilimler için bir çerçeve önerisi (ethical violations and sanctions in scientific publications: a framework proposal for social sciences and humanities). Amme İdaresi Dergisi. 2012; 45(3): 1-27
Erzan A. Bilim etiği elkitabı. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları; 2008.
Erzan A. Yayın Ahlakı. Erzan A (ed). Bilim Etiği Elkitabı içinde. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları; 2008.
Kendigelen A, Çonkar MH. Türk Mevzuatında Bilim Etiği İhlâlleri. Atasoy N, Boydak M, Çırpan HA,Kendigelen A, Meriç İE, Sarıkaya AT, Ulubelen A, Yazıcı H, Yıldırım N (ed). Bilim Etiği içinde İstanbul: İstanbul Üniversitesi. p. 43-55.
Demircioğlu MY. İdari yargı kararları çerçevesinde bilimsel yayın etiği soruşturmaları. Ankara Barosu Dergisi. 2014; (1): 145-218
Yaşar E. Akademik intihal, nedenleri ve çözüm önerileri. International Journal of Scholars in Education. 2018; 1(1): 34-44
Plagiarism.org. What is Plagiarism? (02/07/2022 tarihinde https://www.plagiarism.org/article/what-is-plagiarism adresinden ulaşılmıştır).
Plagiarism.org. Types of Plagiarism” (09/07/2022 tarihinde http://www.plagiarism.org/plag_article_types_of_plagiarism.html adresinden ulaşılmıştır).
Dhammi IK, Haq RU. What is plagiarism and how to avoid it? Indian Journal of Orthopaedics. 2016; 50(6): 581-583. doi: 510.4103/0019-5413.193485
Bilgi N. Nitelikli/ustaca intihal (skillful plagiarism): bir örnek vaka. Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi. 2017; 3(2): 209-231
Uçak N, Birinci H. Bilimsel etik ve intihal. Türk Kütüphaneciliği. 2008; 22(2): 187-204
Meo S, Talha M. Turnitin: Is it a text matching or plagiarism detection tool? Saudi Journal of Anaesthesia. 2019; 13: 48-51. doi: 10.4103/sja.SJA_4772_4118
Mevzuat. Yükseköğretim Kanunu. 30.07.2022 tarihinde https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2547.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Ruacan Ş. Bilimsel araştırma ve yayınlarda etik ilkeler. Gazi Tıp Dergisi. 2005; 16(4): 147-149
Bavdekar S. Authorship issues. Lung India. 2012; 29(1): 76-80. doi:10.4103/0970-2113.92371
Schofferman J, Wetzel F, Bono C. Ghost and guest authors: you can't always trust who you read. Pain Medicine. 2015; 16(3): 416-420. doi: 410.1111/pme.12579
Zaki S. Gift authorship-A cause for concern. Lung India. 2011; 28(3): 232-233. doi: 210.4103/0970-2113.83994
Marušić A, Bošnjak L, Jerončić A. A systematic review of research on the meaning, ethics and practices of authorship across scholarly disciplines. Plos One. 2011; 6(9): e23477
Boydak M. Bilim etiği. Atasoy N, Boydak M, Çırpan H, Kendigelen A, Meriç İ, Sarıkaya A, Ulubelen A, Yazıcı H, Yıldırım N, editors. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları; 2011.
TÜBA. Bilimsel araştırmada etik ve sorunları. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi; 2002.
Padem H, Göksu A, Konaklı Z. Araştırma yöntemleri. Sarajevo International Burch University 2012.
Albert T, Wager E. How to handle authorship disputes: a guide for new researchers. The COPE Report 2003; 2003.
Köksal MF. Bilim dünyamızın kanayan yarasında yeni icatlar veya adı konulmamış yayın etiği ihlalleri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2020; 20(1): 209-218. doi: 210.18037/ausbd.700346
Erdem AR. Bilim insanı yetiştirmede etik eğitimi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi. 2012; (1): 25-32
Sop SA. Bir makale yayım sürecinin yayın etiği açısından değerlendirilmesi. VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi, 4-5 Nisan 2014, Aydın, pp. 21-32.
Shamoo AE, Resnik DB. Responsible conduct of research. 3nd ed. USA: Oxford University Press; 2015.
Sharma OP. Ethics in science. Indian Journal of Microbiology. 2015; 55(3): 341-344. doi: 310.1007/s12088-12015-10532-x
Singhal S, Kalra BS. Publication ethics: role and responsibility of authors. Indian Journal of Gastroenterology. 2021; 40(1): 65-71. doi: 10.1007/s12664-12020-01129-12665
Genç G, Omca Çobanoğlu E, Tabak S, et al. Eğitimde araştırma yöntemleri. Ankara: Eğiten Yayıncılık; 2020.
Küçükali R, Akbaş H. Bilimsel bilginin elde edilmesinde yaratıcı zekâ ve hayal gücünün etkisi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2017; 21(3): 779-792.
Gül H. Bilim ve araştırma etiği. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021; (42): 103-120. doi: 110.30794/pausbed.803111
Bos J. Research ethics for students in the social sciences. Switzerland: Springer International Publishing; 2020.
Aydın İ. Akademik etik. Ankara: Pegem Akademi; 2016.
Erdem AR, Şimşek S. Öğretmenlik meslek etiğinin irdelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2013; (15): 185-203. doi: 110.14520/adyusbd.14627
Daft RL. Örgüt kuramları ve tasarımını anlamak. (Ömür N. TİMURCANDAY ÖZMEN, Çev. Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2015.
Aydın İ. Yönetsel, mesleki ve örgütsel etik. 4nd ed. Ankara: Pegem Akademi; 2010.
Ouinn MJ. Ethics for the information age. USA: Pearson; 2017.
Okay A, Okay A. Halkla ilişkiler: kavram, strateji ve uygulamaları. İstanbul: Der Yayınları; 2015.
Karakoç Y. Hukuk-etik ilişkisi. Hukuka Felsefi ve Sosyolojik Bakışlar - V Sempozyumu, 13-17 Eylül 2010, İstanbul, pp. 91-95.
Pieper A. Etiğe giriş. (Gönül SEZER, Veysel ATAYMAN Çev. Ed.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları; 2012.
TÜBA. Bilimsel araştırmada etik ve sorunları. (02/07/2022 tarihinde https://www.tuba.gov.tr/files/yayinlar/raporlar/Bilimsel%20Aras%CC%A7t%C4%B1rmada%20Etik%20ve%20Sorunlar%C4%B1son.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Cevizci A. Etiğe giriş. (2. Baskı). İstanbul: Paradigma Yayınları; 2008.
Eren Z. Bilimsel araştırma ve yayın etiği. Oğuz E (ed.). Eğitimde Araştırma Yöntemleri Ankara: Eğiten Kitap; 2020. p. 329-428.
Aydın İ. Eğitim ve öğretimde etik. (8. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları; 2016.
Çobanoğlu N, Haberal B, Çağlar S. Tıbbi araştırma ve yayın konusunda etik duyarlılık araştırması. Türk Tıp Dizini, Sağlık Bilimlerinde Süreli Yayıncılık. 2005; 101: 124-125.
Ersoy N. Araştırma etiği. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2015; 1(1): 2-8.
İnci O. Bilimsel yayın etiği. Türk Kütüphaneciliği. 2015; 29(2): 282-295
Nath I. Trends in science: successes and responsible research conduct. Biologia Futura. 2021; 72(2): 161-167. doi:110.1007/s42977-42020-00029-42971
Küpeli S. Sağlık bilimlerinde araştırma ve yayın etiği. Cukurova Medical Journal. 2019; 44(1): 232-240. doi: 210.17826/cumj.461293
Gross C. Scientific misconduct. Annual Review of Psychology. 2016; 67: 693-711. doi: 610.1146/annurev-psych-122414-033437
Fanelli D. How many scientists fabricate and falsify research? A systematic review and meta-analysis of survey data. PloS One. 2009; 4(5): e5738. doi: 5710.1371/journal.pone.0005738
Gliner JA, Morgan GA, Leech NL. Uygulamada araştırma yöntemleri: desen ve analizi bütünleştiren yaklaşım. (Selahattin TURAN Çev. Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2015.
Boydak M. Araştırma ve yayın etiği. Atasoy N, Boydak M, Çırpan HA,Kendigelen A, Meriç İE, Sarıkaya AT, Ulubelen A, Yazıcı H, Yıldırım N (ed). Bilim etiği içinde İstanbul: İstanbul Üniversitesi; 2011. p. 15-42.
Kriegman S, Blackiston D, Levin M, et al. A scalable pipeline for designing reconfigurable organisms. Proceedings of the National Academy of Sciences. 2020; 117(4): 1853-1859
TÜBİTAK. Tübitak araştırma ve yayın etiği kurulu yönetmeliği bilim kurulu’nun 12/05/2018 tarih ve 277 sayılı toplantısı.
Padem H, Göksu A, Konakli Z. Araştırma Yöntemleri. Sarajevo: International Burch University; 2012.
İnci O. Bilimsel yayın etiği ilkeleri, yanıltmalar yanıltmaları önlemeye yönelik öneriler. Sağlık Bilimlerinde Süreli Yayıncılık. 2009: 69-89
EtimolojiTürkçe. İntihal. (14/07/2022 tarihinde https://www.etimolojiturkce.com/arama/intihal adresinden ulaşılmıştır).
TDK. Türk Dil Kurumu Sözlüğü. (14/07/2022 tarihinde http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&view=bts&kategori1= veritbn&kelimesec=24523, adresinden ulaşılmıştır).
Yükseköğretim Kurumları Etik Davranış İlkeleri. (14/07/2022 tarihinde https://www.ankara.edu.tr/wpcontent/uploads/sites/6/2015/01/etik-davran%C4%B1%C5%9F-ilkeleri.pdf adresinden ulaşılmıştır).
YÖK. Yükseköğretim kurulu bilimsel araştırma ve yayın etiği yönergesi. . (14/07/2022 tarihinde https://www.yok.gov. tr/Sayfalar/Kurumsal/mevzuat/bilimsel-arastirma-ve-etikyonetmeligi.aspx adresinden ulaşılmıştır).
Yavuzdoğan S. İdari yargı kararlarından hareketle “İntihal”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2017; 8(1): 225-254
Ünal M, Toprak M, Baspinar V. Bilim etiğine aykırı davranışlar ve yaptırımlar: sosyal ve beşeri bilimler için bir çerçeve önerisi (ethical violations and sanctions in scientific publications: a framework proposal for social sciences and humanities). Amme İdaresi Dergisi. 2012; 45(3): 1-27
Erzan A. Bilim etiği elkitabı. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları; 2008.
Erzan A. Yayın Ahlakı. Erzan A (ed). Bilim Etiği Elkitabı içinde. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları; 2008.
Kendigelen A, Çonkar MH. Türk Mevzuatında Bilim Etiği İhlâlleri. Atasoy N, Boydak M, Çırpan HA,Kendigelen A, Meriç İE, Sarıkaya AT, Ulubelen A, Yazıcı H, Yıldırım N (ed). Bilim Etiği içinde İstanbul: İstanbul Üniversitesi. p. 43-55.
Demircioğlu MY. İdari yargı kararları çerçevesinde bilimsel yayın etiği soruşturmaları. Ankara Barosu Dergisi. 2014; (1): 145-218
Yaşar E. Akademik intihal, nedenleri ve çözüm önerileri. International Journal of Scholars in Education. 2018; 1(1): 34-44
Plagiarism.org. What is Plagiarism? (02/07/2022 tarihinde https://www.plagiarism.org/article/what-is-plagiarism adresinden ulaşılmıştır).
Plagiarism.org. Types of Plagiarism” (09/07/2022 tarihinde http://www.plagiarism.org/plag_article_types_of_plagiarism.html adresinden ulaşılmıştır).
Dhammi IK, Haq RU. What is plagiarism and how to avoid it? Indian Journal of Orthopaedics. 2016; 50(6): 581-583. doi: 510.4103/0019-5413.193485
Bilgi N. Nitelikli/ustaca intihal (skillful plagiarism): bir örnek vaka. Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi. 2017; 3(2): 209-231
Uçak N, Birinci H. Bilimsel etik ve intihal. Türk Kütüphaneciliği. 2008; 22(2): 187-204
Meo S, Talha M. Turnitin: Is it a text matching or plagiarism detection tool? Saudi Journal of Anaesthesia. 2019; 13: 48-51. doi: 10.4103/sja.SJA_4772_4118
Mevzuat. Yükseköğretim Kanunu. 30.07.2022 tarihinde https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2547.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Ruacan Ş. Bilimsel araştırma ve yayınlarda etik ilkeler. Gazi Tıp Dergisi. 2005; 16(4): 147-149
Bavdekar S. Authorship issues. Lung India. 2012; 29(1): 76-80. doi:10.4103/0970-2113.92371
Schofferman J, Wetzel F, Bono C. Ghost and guest authors: you can't always trust who you read. Pain Medicine. 2015; 16(3): 416-420. doi: 410.1111/pme.12579
Zaki S. Gift authorship-A cause for concern. Lung India. 2011; 28(3): 232-233. doi: 210.4103/0970-2113.83994
Marušić A, Bošnjak L, Jerončić A. A systematic review of research on the meaning, ethics and practices of authorship across scholarly disciplines. Plos One. 2011; 6(9): e23477
Boydak M. Bilim etiği. Atasoy N, Boydak M, Çırpan H, Kendigelen A, Meriç İ, Sarıkaya A, Ulubelen A, Yazıcı H, Yıldırım N, editors. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları; 2011.
TÜBA. Bilimsel araştırmada etik ve sorunları. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi; 2002.
Padem H, Göksu A, Konaklı Z. Araştırma yöntemleri. Sarajevo International Burch University 2012.
Albert T, Wager E. How to handle authorship disputes: a guide for new researchers. The COPE Report 2003; 2003.
Köksal MF. Bilim dünyamızın kanayan yarasında yeni icatlar veya adı konulmamış yayın etiği ihlalleri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2020; 20(1): 209-218. doi: 210.18037/ausbd.700346
Erdem AR. Bilim insanı yetiştirmede etik eğitimi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi. 2012; (1): 25-32
Sop SA. Bir makale yayım sürecinin yayın etiği açısından değerlendirilmesi. VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi, 4-5 Nisan 2014, Aydın, pp. 21-32.
Shamoo AE, Resnik DB. Responsible conduct of research. 3nd ed. USA: Oxford University Press; 2015.
Sharma OP. Ethics in science. Indian Journal of Microbiology. 2015; 55(3): 341-344. doi: 310.1007/s12088-12015-10532-x
Singhal S, Kalra BS. Publication ethics: role and responsibility of authors. Indian Journal of Gastroenterology. 2021; 40(1): 65-71. doi: 10.1007/s12664-12020-01129-12665
Genç G, Omca Çobanoğlu E, Tabak S, et al. Eğitimde araştırma yöntemleri. Ankara: Eğiten Yayıncılık; 2020.
Pages
283-302
Published
January 11, 2023
Copyright (c) 2023 Academician Book Portal
License
LicenseHow to Cite
1.
Tekin Ç. Bilimsel Etik. In: Mete B, Demirhindi H, editors. Sağlık Bilimlerinde Bilimsel Araştırma Yöntemlerine Giriş [Internet]. Türkiye: Academician Publishing Book DOI Portal; 2023 [cited 2026 Jul. 16]. pp. 283-302. Available from: https://omp35.books.akademisyen.net/index.php/akya/catalog/book/2262/chapter/14817
