Çocuklarda İlaç Hesaplamaları
Özet
Kilo, yaş ve gelişim durumu gibi fizyolojik özellikleri nedeniyle çocukların yetişkinlere göre çok daha fazla etkilendiği ilaç hata oranlarını sıfıra indirmek/azaltmak önemlidir. İlaç hatalarının en çok doz hesaplamalarından kaynaklandığı düşünüldüğünde rutinde ilaç doz hesaplamaları yaparak ilaç uygulayan pediatri hemşirelerine önemli görevler düşmektedir. Pediatri hemşirelerinin ilaç doz hesaplamalarında yeterince bilgi ve yetkinliğe sahip olmaları ve gerektiğinde aileleri eğitmeleri gerekir. Bunun için temel ölçüm sistemlerine, evrensel formül, boyutsal analiz gibi temel ilaç hesaplama yöntemlerine ve kuru toz hacmi ve set hesabı gibi çocuklara özgü ilaç hesaplamaları ile ilgili detaylara hâkim olmalıdırlar. Lisans eğitimlerinden itibaren ilaç hesaplamaları ile ilgili sürekli/hatırlatıcı eğitimlerin sağlanması önemlidir.
Referanslar
Lippincott Nursing Center. Lippincott nursing pocket card: Common drug calculations 2024. (20/07/2024 tarihinde https://www.nursingcenter.com/getattachment/Clinical-Resources/nursing-pocket-cards/Common-Calculations/Pocket-Card_Common-Drug-Calculations_February-2024.pdf.aspx adresinden ulaşılmıştır).
Perry AG, Potter PA, Ostendorf WR. Clinical nursing skills & techniques. 8th Edition. Elsevier Mosby; 2014. ISBN: 978-0-323-08383-6
Nydert P, Kumlien A, Norman M, Lindemalm S. Cross sectional study identifying high-alert substances in medication error reporting among Swedish pediatric inpatients. Acta Pediatrica: Nurturing the Child. 2020;109(12): 2810-2819. doi: 10.1111/APA.15273
Woo Y, Kim HE, Chung S, Park BJ. Pediatric medication error reports in Korea adverse event reporting system database, 1989-2012: Comparing with adult reports. Journal of Korean Medical Science. 2015;30(4): 371-377. doi: 10.3346/jkms.2015.30.4.371.
Başer S, Manav G. Çocuk hemşirelerinin ilaç hatası yapma durumları ve eğilimlerinin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2018;7(3): 41- 49.
Uzuntarla E, Tural Büyük E. Hemşirelerin ilaç uygulama hata deneyimleri ile ilaç hata nedenlerine yönelik algıları. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;6(3): 641-654. doi: 10.47115/jshs.1001431
Shaikh, S., Cohen, S. Disclosure of medical errors. Pediatrics in Review. 2020; 41(1): 45. DOI: 10.1542/pir.2018-0228
Aseeri M, Banasser G, Baduhduh O, Baksh S, Ghalibi N. Evaluation of medication error ıncident reports at a tertiary care hospital. Pharmacy. 2020;8(2): 69. doı:10.3390/pharmacy8020069.
Uzuntarla Güney E, Tural Büyük E. The relationship between medication administration errors and professional attitudes of pediatric nurses. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 2022;38(3): 173-181. doi: 10.53490/egehemsire.1111794
Toney-Butler TJ, Nicolas S, Wilcox L. Dose calculation desired over have formula method. 2023 Jun 20. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024. PMID: 29630214.
Giangrasso AP, Shrimpton DD. Medical dosage calculations: A dimensional analysis approach. Updated Eleventh Edition: Pearson Education; 2022. ISBN 9780136877127
Taylor CR, Lillis C, LeMone P, Lynn P. Fundamentals of nursing: The art and science of nursing care. 7th Edition. Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins; 2011. ISBN: 9780781793834
Toney-Butler TJ, Nicolas S, Wilcox L. Dose Calculation Ratio and Proportion Method. 2023 Jun 20. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024. PMID: 29763059.
George Brown College. Drug Dosage Calculations 2020. (16/07/2024 tarihinde https://www.georgebrown.ca/sites/default/files/2020-05/Drug%20Dosage%20Calculations.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Mulholland J, Turner S. Nurse, math, meds: Drug calculations using dimensional analysis. Third Edition: Evolve Elsevier; 2015. ISBN: 9780323187114
Toney-Butler TJ, Wilcox L. Dose Calculation Dimensional Analysis Factor-Label Method. 2023 Jun 20. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024. PMID: 28613475.
Şener A, Çınarlı T. İlaç doz hesaplamaları: Çocuklarda ilaç hesaplamaları. Editör: Keskin Kızıltepe, S. Akademisyen Kitabevi; 2020. 99-143. doi: 10.37609/akya.472 ISBN: 978-625-770-771-8
Savaşer S, Yıldız A. Hemşireler için çocuk sağlığı ve hastalıkları öğrenim rehberi. 1.Baskı. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevi, 2009. ISBN: 9789944211765
Törüner EK, Büyükgönenç L. Çocuk sağlığı: Temel hemşirelik yaklaşımları. Genişletilmiş 3.baskı. Ankara: Nobel Kitabevi, 2023.
Juárez-Hernández JE, Carleton BC. Paediatric oral formulations: Why don't our kids have the medicines they need? British Journal of Clinical Pharmacology. 2022;88(10): 4337-4348. doi: 10.1111/bcp.15456.
Bernius M, Thibodeau B, Jones A, Clothier B, Witting M. Prevention of pediatric drug calculation errors by prehospital care providers. Prehosp Emerg Care. 2008;12(4): 486-494. doi: 10.1080/10903120802290752.
Rashed AN, Tomlin S. Establishing dose bands for commonly prescribed oral medications for children in the UK: Results of a Delphi study. British Journal of Clinical Pharmacology. 2021;87(7): 2879-2890. doi: 10.1111/bcp.14698.
Kaya V, Coşkun Erçelik H, Yıldız D. Pediatrik ı̇laç uygulamalarında kullanılan toz flakon şeklindeki antibiyotiklerin kuru toz hacimlerinin ı̇n vitro analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2023;30(3): 424-432. doi: 10.17343/sdutfd.1323650
Bayar E, Kılıçarslan Törüner E. Yenidoğanlarda ilaç uygulama hataları ve hemşirelik girişimleri. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2019;6(3): 204-249.
Yolbaş İ. Örnek reçete ve acil yaklaşımlar kitabı. 6.Baskı. İstanbul: İstanbul Medikal Yayıncılık, 2019. ISBN: 978-605-4949-20-5
Yolbaş İ. Pediatrist tanı, tedavi, reçete ve acil yaklaşımlar kitabı. 4.Baskı. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevleri. ISBN: 9786258103854
Zarandi SMR, Khoshab H. A comprehensive formula for calculating the ınfusion rate of medications diluted with infusion solution. The Open Nursing Journal, 2019;13: 133-136. doı: 10.2174/1874434601913010136
Yin HS, Neuspiel DR, Paul IM, Franklin W, Tieder JS, Adirim T, Alvarez F, et al. Preventing home medication administration errors. Pediatrics. 2021;148(6): e2021054666. doi: 10.1542/peds.2021-054666.
Robert NJ, Abirami T. Deep learning method for weight-based drug dosage calculation for paediatrics. IEEE International Conference on Emerging Research in Computational Science, 2023. doi:10.1109/ICERCS57948.2023.10434161
Perry AG, Potter PA, Ostendorf WR. Clinical nursing skills & techniques. 8th Edition. Elsevier Mosby; 2014. ISBN: 978-0-323-08383-6
Nydert P, Kumlien A, Norman M, Lindemalm S. Cross sectional study identifying high-alert substances in medication error reporting among Swedish pediatric inpatients. Acta Pediatrica: Nurturing the Child. 2020;109(12): 2810-2819. doi: 10.1111/APA.15273
Woo Y, Kim HE, Chung S, Park BJ. Pediatric medication error reports in Korea adverse event reporting system database, 1989-2012: Comparing with adult reports. Journal of Korean Medical Science. 2015;30(4): 371-377. doi: 10.3346/jkms.2015.30.4.371.
Başer S, Manav G. Çocuk hemşirelerinin ilaç hatası yapma durumları ve eğilimlerinin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2018;7(3): 41- 49.
Uzuntarla E, Tural Büyük E. Hemşirelerin ilaç uygulama hata deneyimleri ile ilaç hata nedenlerine yönelik algıları. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;6(3): 641-654. doi: 10.47115/jshs.1001431
Shaikh, S., Cohen, S. Disclosure of medical errors. Pediatrics in Review. 2020; 41(1): 45. DOI: 10.1542/pir.2018-0228
Aseeri M, Banasser G, Baduhduh O, Baksh S, Ghalibi N. Evaluation of medication error ıncident reports at a tertiary care hospital. Pharmacy. 2020;8(2): 69. doı:10.3390/pharmacy8020069.
Uzuntarla Güney E, Tural Büyük E. The relationship between medication administration errors and professional attitudes of pediatric nurses. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 2022;38(3): 173-181. doi: 10.53490/egehemsire.1111794
Toney-Butler TJ, Nicolas S, Wilcox L. Dose calculation desired over have formula method. 2023 Jun 20. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024. PMID: 29630214.
Giangrasso AP, Shrimpton DD. Medical dosage calculations: A dimensional analysis approach. Updated Eleventh Edition: Pearson Education; 2022. ISBN 9780136877127
Taylor CR, Lillis C, LeMone P, Lynn P. Fundamentals of nursing: The art and science of nursing care. 7th Edition. Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins; 2011. ISBN: 9780781793834
Toney-Butler TJ, Nicolas S, Wilcox L. Dose Calculation Ratio and Proportion Method. 2023 Jun 20. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024. PMID: 29763059.
George Brown College. Drug Dosage Calculations 2020. (16/07/2024 tarihinde https://www.georgebrown.ca/sites/default/files/2020-05/Drug%20Dosage%20Calculations.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Mulholland J, Turner S. Nurse, math, meds: Drug calculations using dimensional analysis. Third Edition: Evolve Elsevier; 2015. ISBN: 9780323187114
Toney-Butler TJ, Wilcox L. Dose Calculation Dimensional Analysis Factor-Label Method. 2023 Jun 20. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024. PMID: 28613475.
Şener A, Çınarlı T. İlaç doz hesaplamaları: Çocuklarda ilaç hesaplamaları. Editör: Keskin Kızıltepe, S. Akademisyen Kitabevi; 2020. 99-143. doi: 10.37609/akya.472 ISBN: 978-625-770-771-8
Savaşer S, Yıldız A. Hemşireler için çocuk sağlığı ve hastalıkları öğrenim rehberi. 1.Baskı. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevi, 2009. ISBN: 9789944211765
Törüner EK, Büyükgönenç L. Çocuk sağlığı: Temel hemşirelik yaklaşımları. Genişletilmiş 3.baskı. Ankara: Nobel Kitabevi, 2023.
Juárez-Hernández JE, Carleton BC. Paediatric oral formulations: Why don't our kids have the medicines they need? British Journal of Clinical Pharmacology. 2022;88(10): 4337-4348. doi: 10.1111/bcp.15456.
Bernius M, Thibodeau B, Jones A, Clothier B, Witting M. Prevention of pediatric drug calculation errors by prehospital care providers. Prehosp Emerg Care. 2008;12(4): 486-494. doi: 10.1080/10903120802290752.
Rashed AN, Tomlin S. Establishing dose bands for commonly prescribed oral medications for children in the UK: Results of a Delphi study. British Journal of Clinical Pharmacology. 2021;87(7): 2879-2890. doi: 10.1111/bcp.14698.
Kaya V, Coşkun Erçelik H, Yıldız D. Pediatrik ı̇laç uygulamalarında kullanılan toz flakon şeklindeki antibiyotiklerin kuru toz hacimlerinin ı̇n vitro analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2023;30(3): 424-432. doi: 10.17343/sdutfd.1323650
Bayar E, Kılıçarslan Törüner E. Yenidoğanlarda ilaç uygulama hataları ve hemşirelik girişimleri. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2019;6(3): 204-249.
Yolbaş İ. Örnek reçete ve acil yaklaşımlar kitabı. 6.Baskı. İstanbul: İstanbul Medikal Yayıncılık, 2019. ISBN: 978-605-4949-20-5
Yolbaş İ. Pediatrist tanı, tedavi, reçete ve acil yaklaşımlar kitabı. 4.Baskı. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevleri. ISBN: 9786258103854
Zarandi SMR, Khoshab H. A comprehensive formula for calculating the ınfusion rate of medications diluted with infusion solution. The Open Nursing Journal, 2019;13: 133-136. doı: 10.2174/1874434601913010136
Yin HS, Neuspiel DR, Paul IM, Franklin W, Tieder JS, Adirim T, Alvarez F, et al. Preventing home medication administration errors. Pediatrics. 2021;148(6): e2021054666. doi: 10.1542/peds.2021-054666.
Robert NJ, Abirami T. Deep learning method for weight-based drug dosage calculation for paediatrics. IEEE International Conference on Emerging Research in Computational Science, 2023. doi:10.1109/ICERCS57948.2023.10434161
Sayfalar
81-104
Gelecek
26 Şubat 2025
Telif Hakkı (c) 2025 Akademisyen Yayınevi Kitap DOI Portalı
